مذاکره آمریکا و روسیه برای تمدید پیمان «استارت نو»
مسکو و واشنگتن بر سر گزینههای ادامه پیمان «استارت نو» پس از انقضای آن در ابوظبی گفتگو کردند؛ سازمان ملل نسبت به افزایش ریسک تسلیحات هستهای هشدار داد.
مذاکرات احیای پیمان کنترل تسلیحات هستهای «استارت نو»
ایالات متحده و روسیه در حال رایزنی برای دستیابی به توافقی جهت تمدید یا جایگزینی پیمان کاهش تسلیحات استراتژیک «استارت نو» پس از انقضای رسمی آن در تاریخ ۵ فوریه بودند. این توافق که در سال ۲۰۱۰ امضا شد، محدودیتهایی را بر تعداد کلاهکهای هستهای استراتژیک و پرتابکنندههای مورد استفاده دو کشور اعمال کرده و مکانیزمهای پایش زرادخانههای طرفین را برقرار میسازد. این مذاکرات، بنا بر گزارشها، در حاشیه گفتگوهای صلح اوکراین در ابوظبی انجام شده است.
بر اساس گزارشها، نمایندگان آمریکایی از جمله جارد کوشنر و استیو ویتکوف با هیئت روسی در مورد بهروزرسانی این پیمان رایزنی کردهاند. یک مقام آمریکایی اظهار داشت که توافق شد تا طرفین با «حسن نیت» در جهت بهروزرسانی توافق پیش بروند. منابع دیگری ادعا کردند که دو طرف توافق کردهاند حداقل به مدت شش ماه شرایط پیمان منقضی شده را رعایت کنند تا مذاکرات بر سر یک توافق جدید ادامه یابد.
مواضع طرفین و واکنشهای بینالمللی
دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، پیشتر اعلام کرده بود که مسکو پیشنهاد تمدید یکساله مفاد پیمان را مطرح کرده، اما این پیشنهاد «بیپاسخ مانده است». وی تأکید کرد که روسیه رویکرد مسئولانهای در حوزه ثبات استراتژیک اتخاذ خواهد کرد و همواره «منافع ملی خود» را در اولویت قرار میدهد. از سوی دیگر، دبیرکل سازمان ملل، آنتونیو گوترش، انقضای این پیمان را «لحظهای خطیر برای صلح و امنیت بینالمللی» خواند و هشدار داد که «خطر استفاده از سلاح هستهای در بالاترین سطح در دهههای اخیر قرار دارد» و از مسکو و واشنگتن خواست تا هرچه سریعتر چارچوبی جایگزین را مذاکره کنند.
توافق اصلی «استارت نو» که قرار بود در سال ۲۰۲۱ منقضی شود، یک بار تمدید شده بود. پیش از این، ولادیمیر پوتین تمدید یکساله را به دونالد ترامپ پیشنهاد داده بود، اما رئیسجمهور وقت آمریکا خواستار توافقی «بهتر» شده بود که شامل چین نیز بشود. سخنگوی کرملین اعلام کرد که چین پیوستن به این مذاکرات را «بیمعنی» میداند، زیرا زرادخانه هستهای این کشور با روسیه و آمریکا قابل مقایسه نیست و مسکو این موضع را «محترم میشمارد».
- روسیه و آمریکا در حال مذاکره برای ادامه مفاد پیمان هستهای «استارت نو» هستند.
- گفتگوها در حاشیه نشست صلح اوکراین در ابوظبی انجام شده است.
- سازمان ملل نسبت به افزایش شدید ریسکهای هستهای پس از انقضای پیمان ابراز نگرانی کرد.
- پیشنهاد روسیه برای تمدید یکساله قبل از مذاکرات جدید، بیپاسخ مانده بود.
- چین فعلاً تمایلی به ورود به مذاکرات کنترل تسلیحات با آمریکا و روسیه ندارد.
«ما با روسیه توافق کردیم که با حسن نیت عمل کنیم و گفتگوها در مورد راههای بهروزرسانی آن را آغاز کنیم.»
آنتونیو گوترش هشدار داد: «خطر استفاده از سلاح هستهای در بالاترین سطح در دهههای اخیر است.»
در مجموع، تلاشها برای حفظ چارچوبهای موجود کنترل تسلیحات هستهای میان دو قدرت بزرگ هستهای، تحت نظارت بینالمللی سازمان ملل، از اهمیت حیاتی برخوردار است، به ویژه با توجه به تنشهای ژئوپلیتیکی کنونی و پیچیدگیهای مربوط به پیوستن قدرتهای ثالث مانند چین به این معاهدات.
