حاتمی کیا: شوتیها را تطهیر نکردم؛ تصویر من تصویر «اجبار» است نه «خوشی»
یوسف حاتمی کیا، کارگردان فیلم «اسکورت»، در نشست خبری اعلام کرد که نمایش وضعیت شوتیها صرفاً بازتاب «اجبار» آنها به این شغل است، نه تایید یا تمجید از آن.
بررسی اظهارات کارگردان فیلم «اسکورت» درباره تصویرسازی شوتیها
یوسف حاتمی کیا، کارگردان فیلم سینمایی «اسکورت»، در نشست خبری عوامل این اثر سینمایی، به بحث پیرامون نحوه نمایش شخصیت “شوتیها” پرداخت و تأکید کرد که هدف او از به تصویر کشیدن این افراد، تطهیر و بزرگداشت کار آنها نبوده است. حاتمی کیا معتقد است که برداشتها از فیلم باید بر اساس نمایش “اجبار” این افراد به انجام این شغل پرخطر باشد، نه القای حس “خوشی” یا رضایت آنها از این وضعیت. او بیان داشت که اگر فیلم صرفاً بر جنبههای مثبت و جشنهای مرتبط با این رانندگی تمرکز میکرد، آنگاه مفهوم تطهیر شکل میگرفت. در مقابل، او کوشیده است تا سختیها و شرایطی را به نمایش بگذارد که افراد را مجبور به قرار گرفتن در مسیر “شوتیرانی” میکند.
این صحبتها نشاندهنده دغدغه کارگردان برای نمایش واقعگرایانه معضلات اجتماعی موجود و فشارهایی است که گروههای خاصی از جامعه را به سمت فعالیتهای غیرقانونی یا مخاطرهآمیز سوق میدهد. پرداختن به این موضوعات در سینمای ایران همواره با حساسیتهایی همراه بوده است، زیرا مرز میان نقد اجتماعی و ترویج ناهنجاریها باریک است.
تأکید بر اجبار به جای رضایت در شغل شوتیها
حاتمی کیا به صراحت اشاره کرد:
- فیلم به دنبال تجلیل از شغل “شوتی” نیست، بلکه به دنبال بازنمایی رنجهای پشت پرده این فعالیت است.
- زمانی که فریاد میزنیم این افراد دوست ندارند این شغل را انجام دهند ولی مجبورند، این یعنی فاصله گرفتن از تطهیر.
- تصویر ارائه شده، تصویری از مظلومیت اقتصادی و نبود گزینههای بهتر است.
“تطهیر زمانی است که جشن و شادیشان را نشان دهم، نه وقتی که فریاد میزنم اینها دوست ندارند این شغل را انجام دهند و مجبورند.”
این موضعگیری حاتمی کیا در قبال شخصیتهای فیلمش، یک رویکرد موشکافانه را در سینمای اجتماعی ایران مطرح میکند که تلاش دارد ضمن درگیر کردن مخاطب با آسیبهای اجتماعی، از متهم شدن به ترویج نادرست محتوا اجتناب کند. تلاش برای نمایش «اجبار» به جای «انتخاب آگاهانه» یک ابزار هنری برای نقد ساختارهای اجتماعی است.
ارتباط غیرمستقیم با مسائل زیرساختی
اگرچه تمرکز اصلی نشست بر فیلم «اسکورت» بود، اشارهای کوتاه به موضوعات ایمنی و زیرساختی در محتوای دریافتی دیده شد که به اهمیت امنیت و حفاظت از زیرساختها اشاره دارد:
- دستان بسته آتشنشانان در چندقدمی حریق نگارستان شاهین شهر گواه توطئه برای ویرانی زیرساختهای شهری است. (این بخش به نظر اطلاعاتی مرتبط با محتوای اصلی نیست ولی در متن کلی موجود است و نشاندهنده اهمیت مسائل زیرساختی در محیط مورد بحث است.)
در نهایت، فیلم «اسکورت» با تمرکز بر جنبههای نیروی اجبار، قصد دارد تا تلنگری به ساختارهایی بزند که موجب میشوند افراد برای امرار معاش به کارهایی روی آورند که در ظاهر شاید هیجانانگیز به نظر برسد، اما در بطن خود سرشار از اجبار و خطر است.
