برکت سفره‌ها به خوراک دام تبدیل شد؛ صفوف طولانی نان در خراسان شمالی

بحران توزیع نان و تبدیل یارانه به خوراک دام

استان خراسان شمالی با چالش جدی در زمینه توزیع سهمیه‌های آرد و نهاده‌های یارانه‌ای روبرو است، جایی که به نظر می‌رسد مدیریت نادرست باعث شده بخش قابل توجهی از مواد اولیه تخصیص‌یافته برای تولید نان مردم، به سمتی انحرافی هدایت شود. این وضعیت، سایه‌ای سنگین بر امنیت غذایی مردم منطقه افکنده و منجر به صف‌های بسیار طولانی در مقابل نانوایی‌ها شده است. با وجود اینکه دولت مبالغ هنگفتی را به عنوان یارانه جهت اطمینان از دسترسی مردم به قوت روزانه اختصاص می‌دهد، اما فرآیندهای نظارتی ضعیف و احتمالا تخلفاتی در زنجیره تأمین، این منابع را هدر داده است. شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد آرد یارانه‌ای به جای استفاده در پخت نان مصرف خانوار، به عنوان خوراک ارزان‌قیمت در اختیار دامداران قرار می‌گیرد، که این امر هم چرخه عرضه نان را مختل کرده و هم منابع عمومی را تضعیف می‌کند.

استاندار خراسان شمالی بر لزوم رسیدگی فوری به این معضل تأکید کرده و خواستار شفاف‌سازی گردش مالی فروشگاه‌های زنجیره‌ای در داخل استان شده است. این اظهارنظر نشان‌دهنده این است که ممکن است شبکه‌های توزیع بزرگ نیز در این چرخه اختلال نقشی داشته باشند، و نیاز به تمرکز بر نظارت در کل زنجیره از مبدأ تخصیص تا مصرف نهایی احساس می‌شود.

پیامدهای سوءمدیریت در تخصیص آرد

• ایجاد صف‌های طولانی: مردم مناطق مختلف استان مجبورند ساعات طولانی را در انتظار خرید نان باشند، که این امر کرامت انسانی را زیر سؤال می‌برد.
• هدر رفت منابع دولتی: یارانه‌های اختصاص‌یافته به طور مستقیم به سفره‌های مردم نمی‌رسد و به جای آن صرف مصارف غیرهدفمند می‌شود.
• افزایش قیمت غیررسمی: در صورت کمبود عرضه مستقیم، احتمال بروز بازار سیاه و افزایش قیمت نان خارج از شبکه رسمی قوت می‌گیرد.
• کاهش کیفیت نان: فشار بر نانوایی‌ها برای تأمین سهمیه می‌تواند منجر به کاهش کیفیت نان تولیدی شود.

استاندار خراسان شمالی اعلام کرده است: «فروشگاه‌های زنجیره‌ای گردش حساب خود را به درون استان بیاورند.» این تأکید نشان‌دهنده حساسیت موضوع و تلاش برای ردیابی دقیق تراکنش‌های اقتصادی مرتبط با توزیع کالا است.

لزوم بازنگری در نظارت زنجیره‌ای

بر اساس مشاهدات، این مسئله صرفاً مربوط به نانوایی‌ها نیست، بلکه نیازمند یک بازنگری جامع در کل سیستم توزیع نهاده‌ها است. شفافیت در گزارش‌دهی و نظارت مستمر، می‌تواند از انحراف آرد یارانه‌ای به مصارف غیرمجاز مانند خوراک دام جلوگیری کند. مقابله جدی با این تخلفات، بازگرداندن برکت به سفره مردم و استفاده بهینه از یارانه‌های دولتی را تضمین خواهد کرد.

به گفته ناظران محلی، “اینکه سهمیه آرد برای تغذیه دام استفاده می‌شود، نشان از ضعف ساختارهای نظارتی دارد، در حالی که مردم در صف‌های طولانی برای به دست آوردن نان ساده معطل می‌مانند.”