کاربرد فناوری هستهای در جلوگیری از فساد سویا در انبار
سویا بهعنوان یکی از مهمترین منابع پروتئین گیاهی سالانه تا 20 درصد در انبارهای گرمسیری فاسد میشود. فناوری هستهای از طریق تابشکاری میتواند این ضایعات را به کمتر از 2 درصد کاهش دهد و عمر انبارمانی سویا را تا 18 ماه افزایش دهد.
کاربرد تابشکاری هستهای برای حفظ سویا
فساد سویا در انبارها یکی از چالشهای عمده امنیت غذایی جهانی است که سالانه باعث اتلاف ۱۵-۲۰ درصد از تولید ۳۷۰ میلیون تنی این محصول میشود. عوامل اصلی فساد شامل حشرات انباری، قارچهای تولیدکننده افلاتوکسین (مانند Aspergillus flavus) و رطوبت بالا هستند. فناوری هستهای از طریق تابشکاری (Irradiation) راهکاری ایمن و مؤثر برای مهار این عوامل ارائه میدهد.
- مکانیسم اثر: تابشگیری یونیزهکننده (گاما، ایکس یا پرتوهای الکترونی) بدون افزایش دمای محسوس، DNA میکروارگانیسمها را تخریب میکند
- دُز مطلوب: ۰.۵-۱.۵ کیلوگری برای حشرات و ۲-۴ کیلوگری برای قارچها
- حفظ کیفیت: پروتئینها و ویژگیهای فیزیکی سویا تا دُز ۳ کیلوگری حفظ میشود
- سیستمهای پیشرفته: استفاده از شتابدهندههای الکترونی کممصرف و سیستمهای ترکیبی الکترون-ایکس
- ایمنی: سویا پرتوزا نمیشود و فرآیند کاملاً خودکار است
"تابشکاری سویا نه یک فناوری آیندهنگرانه، بلکه یک راهکار اثباتشده و عملیاتی در بیش از ۶۰ کشور جهان است" "کاهش ضایعات حتی به میزان ۱۰ درصد تأثیر اقتصادی چشمگیری بر امنیت غذایی دارد"
چالشهای اصلی شامل سرمایهگذاری اولیه بالا (۴-۸ میلیون دلار)، کمبود تخصص و نگرانیهای عمومی است. با این حال، مزایای اقتصادی (بازگشت سرمایه در ۳-۵ سال) و زیستمحیطی (کاهش مصرف سموم) این فناوری را به گزینهای استراتژیک برای کشورهای صادرکننده سویا تبدیل کرده است.


