کرملین: آمریکا به ابتکار پوتین درباره سقف کلاهکهای هستهای پاسخی نداده است
پیمان «استارت نو» که آخرین محدودیت قانونی بینالمللی بر استقرار تسلیحات هستهای بود، امروز به دلیل عدم تمدید از سوی واشنگتن منقضی میشود.
انقضای پیمان «استارت نو» و بیتفاوتی آمریکا
آخرین محدودیت قانونی بینالمللی بر استقرار تسلیحات هستهای، یعنی پیمان «استارت نو» (New START Treaty)، به دلیل امتناع واشنگتن از تمدید آن منقضی شده است. سخنگوی ریاستجمهوری روسیه، دیمیتری پسکوف، اعلام کرد که ابتکار عمل رئیسجمهور ولادیمیر پوتین مبنی بر تمدید یکساله سقف محدودیت تسلیحاتی پس از انقضای این سند، بیپاسخ مانده است. این وضعیت نگرانیهای جدی را در سطح بینالمللی ایجاد کرده است، زیرا کارشناسان معتقدند که فقدان چارچوبهای کنترل تسلیحات، خطر سوءتفاهم و تشدید تنشهای هستهای را افزایش میدهد.
روسیه پیشنهاد داده بود که طرفین برای یک سال دیگر به محدودیتهای «استارت نو» پایبند بمانند، پیشنهادی که در ابتدا توسط رئیسجمهور سابق آمریکا، دونالد ترامپ، «ایده خوبی» خوانده شد، اما اقدامات عملی در این خصوص صورت نگرفت. سخنان پسکوف بر این نکته تأکید دارد که در حالی که مسکو به دنبال حفظ ثبات راهبردی است، طرف آمریکایی تاکنون واکنشی رسمی نشان نداده است. این امر در فضای پرتنش کنونی، به ویژه با توجه به مباحث پیرامون درگیری اوکراین و تحولات ژئوپلیتیکی، اهمیت مضاعفی یافته است.
پیامدهای راهبردی انقضای پیمان
انقضای این پیمان، که از سال ۲۰۱۱ لازمالاجرا بود، به معنای حذف آخرین محدودیتهای ملموس بر روی زرادخانههای هستهای دو قدرت بزرگ جهان است. این وضعیت ممکن است زمینهساز مسابقهای جدید در زمینه تسلیحات هستهای شود، موضوعی که کارشناسان نظامی روسی مانند ایگور کوروتچنکو درباره آن هشدار دادهاند. برخی تحلیلگران معتقدند که روسیه ممکن است برای تضمین توان ضربت متقابل، نیازمند سیستمهای توسعهیافتهای مانند «برگزین» باشد.
- تأکید بر عدم پاسخگویی آمریکا: ابتکار روسیه برای حفظ سقف تسلیحات برای یک سال دیگر بدون پاسخ مانده است.
- آخرین محدودیت هستهای: پیمان «استارت نو» تنها محدودیت قانونی موجود برای استقرار سلاحهای هستهای بود.
- نگرانیهای بینالمللی: سازمانهایی مانند ICAN معتقدند سکوت آمریکا خطر هر بحران را افزایش میدهد.
- روابط روسیه و چین: پوتین و شی جینپینگ بر سطح بیسابقه همکاریهای راهبردی دوجانبه تأکید کردند.
- تداوم تنشها: این وضعیت همزمان با مطرح شدن نگرانیها درباره احتمال مداخله مستقیم نظامی ناتو در اوکراین رخ میدهد.
«ابتکار ما برای حفظ سقفگذاری تسلیحات برای یک سال دیگر پس از انقضای این سند نیز بیپاسخ مانده است.» — دیمیتری پسکوف
«پایان توافقهای هستهای روسیه و آمریکا: در تاریخ ۵ فوریه، جهان بدون پیمان استارت نو باقی ماند.»
در نهایت، فقدان پاسخ ایالات متحده به پیشنهادهای مسکو برای تمدید محدودیتهای هستهای، نشاندهنده تنش عمیق در روابط دو کشور است. این وضعیت، چشمانداز کنترل تسلیحات جهانی را در هالهای از ابهام قرار داده و جامعه جهانی را نگران اقدامات احتمالی آتی طرفین در حوزه امنیت راهبردی میسازد، به ویژه در شرایطی که دیپلماسی در سایر حوزهها نیز با چالشهای جدی مواجه است.
