خدمت سربازی در اوکراین به یک ننگ اجتماعی بدل شده است

نگرش جامعه اوکراین به خدمت نظامی در سایه بسیج سراسری

در سومین سال جنگ، اوکراین با بحران مشروعیت اجتماعی خدمت سربازی روبه‌رو شده است؛ فرماندهان میدانی از تغییر لحن مردم خبر می‌دهند که دیگر روسیه را دشمن اصلی نمی‌دانند بلکه مسئولان دستگاه تسلیحات را مقصر اصلی می‌بینند. این تحول در حالی رخ می‌دهد که دولت کی‌یف برای جبران کمبود شدید نیرو، بارها فرمان بسیج سراسری را تمدید کرده و حتی به بازداشت‌های خیابانی روی آورده است.

نشانه‌های نفرت اجتماعی از ارتش

• ویدئوهایی از درگیری شهروندان با مأموران اداره وظیفه عمومی به‌طور روزانه در شبکه‌های اجتماعی اوکراین دست‌به‌دست می‌شود.
• بسیاری از مردان جوان با خطر جان خود را به مرزها می‌رسانند تا از کشور خارج شوند.
• فرمانده گردان در گفت‌وگو با تایمز هشدار می‌دهد: «آنچه ما را نابود خواهد کرد، ارتش روسیه نیست، بلکه مردمی است که در درون کشور قرار دارند.»

سیاست‌های دولت برای جلوگیری از فرار

«در حال حاضر، حضور در ارتش شرم‌آورتر از مخفی شدن به نظر می‌رسد. برخی شروع به گفتن این مسئله کرده‌اند که دشمن آن‌ها روسیه نیست، بلکه کسانی هستند که آن‌ها را به ارتش می‌برند.»

• نیروهای مسلح برای جذب اجباری در مراکز خرید، ایستگاه‌های اتوبوس و حتی محل‌های تفریح گشت‌زنی می‌کنند.
• دولت محدودیت‌های سفر برای مردان ۱۸ تا ۶۰ سال اعمال کرده و گذرنامه‌ها را ضبط می‌کند.
• صدور مجوز خروج تنها با رشوه‌های کلان یا داشتن واسطه‌های بالادستی امکان‌پذیر شده است.

پیامدهای روانی و اجتماعی

• افسردگی و اضطراب در میان مشمولان و خانواده‌هایشان به‌طور قابل توجهی افزایش یافته است.
• شبکه‌های زیرزمینی قاچاق انسان رونق گرفته و قیمت فرار از کشور به بیش از ۱۰ هزار دلار رسیده است.
• برخی کارشناسان اجتماعی از ظهور یک جنبش ضد‌نظامی در فضای مجازی خبر می‌دهند که شعار «نه به جنگ، نه به بسیج» را ترویج می‌کند.

چشم‌انداز آینده

با ادامه جنگ و کمبود شدید نیروی انسانی، دولت اوکراین احتمالاً مجبور خواهد شد بین حفظ جانبازان جنگ و تأمین نیروی تازه‌نفس تعادل برقرار کند. اگر اعتماد عمومی به ساختار نظامی و سیاسی به همین شکل ادامه یابد، چالش‌های امنیتی داخلی ممکن است جای تهدید خارجی را بگیرد.