برنامه جامع تنوع زیستی بدون اجماع میان دستگاهها به نقطه اجرا نمیرسد
متخصص محیط زیست تأکید میکند که برنامه جامع تنوع زیستی فرصتی برای بازاندیشی در حکمرانی محیط زیست است. چالش اصلی عدم اجماع نهادی و ضرورت تقویت سازوکارهای تصمیمسازی برای حفاظت از سرمایههای طبیعی کشور میباشد.
برنامه جامع تنوع زیستی و چالشهای حکمرانی محیط زیست
ایرج حشمتی، متخصص و پژوهشگر محیط زیست، در تحلیل خود بر این نکته تأکید میکند که مسئله محیطزیست در اصل یک مسئله حکمرانی است. مواضع اخیر رئیسجمهور در شورای عالی محیطزیست نشاندهنده تغییر مهمی در نگرش به این موضوع است، به طوری که محیطزیست نه به عنوان یک موضوع بخشی، بلکه به عنوان شاخصی برای سنجش کیفیت حکمرانی و کارآمدی تصمیمگیری تلقی میشود. دستور تدوین «برنامه جامع راهبردی تنوع زیستی کشور» در همین چارچوب صادر شد و سازمان حفاظت محیطزیست فرآیند گستردهای را با مشارکت دانشگاهها، کارشناسان و تشکلهای مردمنهاد آغاز نمود.
- با گذشت بیش از هفت ماه، برنامه هنوز در مرحله تصویب کلیات باقی مانده است که نشاندهنده چالش اصلی در اجماعسازی نهادی است.
- تنوع زیستی یک مسئله فرابخشی است که اجرای آن نیازمند تعهد عملی تمام دستگاههای مؤثر بر منابع طبیعی است.
- فاصله بین تدوین برنامه و جلب همراهی برای اجرا، ضعف در سازوکارهای ایجاد تفاهم میان نهادها را نشان میدهد.
- تقویت نقش تنظیمگری سازمان حفاظت محیطزیست و بازآرایی سازوکارهای تصمیمسازی برای عملیاتی شدن سیاستها ضروری است.
- تجربههای domains مانند آلودگی هوا و مدیریت آتشسوزی جنگلها این چالش را تأیید میکنند.
“برنامه جامع تنوع زیستی را باید فرصتی برای بازاندیشی در حکمرانی محیطزیست دانست.” “عدم اقناع رئیسجمهور و سایر اعضای شورا برای عبور از سطح کلیات نشان میدهد که مسئله صرفاً تولید محتوا نبوده است.”
در نهایت، موفقیت این برنامه منوط به بازنگری در ترکیب مدیریتی، تقویت ظرفیت اجماعسازی و ارتقای نقش مشورتی شوراهاست تا بتواند از یک سند نظری به یک چارچوب عملی و اجرایی برای حفاظت از سرمایههای طبیعی ایران تبدیل شود.
