بقای دولت موقت ونزوئلا تحت نظارت آمریکا و درآمدهای نفتی
بررسی سازوکارهای مالی و سیاسی دولت موقت ونزوئلا پس از تغییرات سیاسی اخیر و نقش نظارتی آمریکا بر درآمدهای نفتی این کشور.
بقای دولت موقت ونزوئلا پس از تغییرات سیاسی
مقاله به بررسی وضعیت جدید ونزوئلا پس از عملیات نظامی آمریکا و روی کار آمدن دولت موقت به ریاست دلسی رودریگز میپردازد. این دولت در شرایطی از لحاظ اقتصادی دچار بحران است که بقای مالیاش به شدت به درآمدهای نفتی وابسته است. با وجود اینکه ونزوئلا دارای بزرگترین ذخایر نفتی اثباتشده جهان است، درآمدهای حاصل از فروش نفت تحت نظارت مستقیم ایالات متحده قرار دارد. یک توافقنامه با میانجیگری آمریکا اجازه انتقال نفت به این کشور را داده است، اما عواید آن به جای واریز مستقیم به خزانه ونزوئلا، در حسابی محدود در قطر نگهداری میشود و تنها با تأیید واشنگتن برای پرداخت حقوق بخش دولتی و خدمات ضروری تخصیص مییابد. این وضعیت نشاندهنده نظارت شدید آمریکا بر اقتصاد ونزوئلا است.
تحت رهبری جدید، دولت موقت تلاش کرده است با پیشنهاد اصلاحاتی در قانون هیدروکربن، محدودیتهای مربوط به سرمایهگذاری خارجی را کاهش دهد تا سرمایهگذاران بیشتری را به بخش انرژی جذب کند، اقدامی که به نظر میرسد با هدف بازسازی زیرساختهای نفتی صورت گرفته است. با این حال، کنترل واقعی منابع مالی توسط نهادهای آمریکایی، این نگرانی را به وجود آورده که مشروعیت و استقلال دولت موقت زیر سؤال برود.
ساختار قدرت و بازیگران کلیدی
قدرت در دولت ونزوئلا همچنان در یک ائتلاف “مدنی-نظامی” متمرکز است. دلسی رودریگز به عنوان رئیسجمهور موقت، اختیار اجرایی رسمی را دارد، اما تحلیلگران معتقدند قدرت واقعی در دست ائتلاف حاکم است که شامل چهرههای مهمی میشود:
- خورخه رودریگز (رئیس مجمع ملی): خواهر رئیسجمهور موقت است و کنترل دستور کار قانونگذاری را در دست دارد.
- دیوسدادو کابیو (وزیر کشور): نماینده جناح ایدئولوژیک تندرو چاویسم است و تحت فشار آمریکا قرار دارد.
- ولادیمیر پادرینو (وزیر دفاع): زنجیره فرماندهی ارتش را حفظ کرده است.
علاوه بر این، بخش تجاری کشور نیز به عنوان یک “قدرت سایه” در حمایت از دولت موقت ایفای نقش میکند.
مکانیزمهای مالی و چالشها
وابستگی شدید به نفت برای بقای مالی انکارناپذیر است، زیرا تنها بخش با قابلیت تولید درآمد در مقیاس بزرگ محسوب میشود. با این حال، نگرانیهایی جدی در مورد نحوه مصرف این منابع وجود دارد. منتقدان نظیر سناتور دموکرات لوید دوگت، معتقدند که سازوکاری که توسط دولت آمریکا طراحی شده، تضمینی برای جلوگیری از استفاده این درآمدها توسط متحدان رئیسجمهور سابق ندارد.
“در حال حاضر، با توجه به کنترل... حتی اگر یک نمای ظاهری وجود داشته باشد، رئیسجمهور موقت دلسی رودریگز و سایر اعضا حضور دارند، اما کسی که واقعاً کنترل را در دست دارد دونالد ترامپ است.” - خوزه مانوئل پوئنته
این وضعیت باعث شده است تا ونزوئلا عملاً به “ایالتی تحت قیمومیت” آمریکا تبدیل شود که درآمد آن کنترل شده است.
منابع درآمدی جایگزین و وضعیت داخلی
دولت تلاش کرده است درآمدهای خود را فراتر از نفت متنوع سازد، از جمله ذخایر عظیم طلا که بخش قابل توجهی از آن از طریق شبکههای استخراج غیررسمی تأمین میشود، و همچنین صادرات محصولاتی مانند میوههای گرمسیری و میگو. با این حال، سهم این بخشها در برابر نفت بسیار ناچیز است.
وضعیت انسانی در داخل کشور بسیار وخیم است، با بیش از ۷.۹ میلیون نفر نیازمند کمکهای بشردوستانه و حدود ۵۶ درصد جمعیت در فقر شدید به سر میبرند. دستمزدهای پایین امکان پوشش هزینههای اولیه زندگی را برای شهروندان فراهم نمیکند.
اظهارات یک ساکن پتر: “دخترم حقوق حداقل دستمزد را دریافت میکند و باز هم کافی نیست. وقتی برای خرید مواد غذایی میرویم، میفهمیم که باید چیزهایی را پس بگذاریم چون پول کافی نداریم.”
به طور خلاصه، در حالی که افزایش تولید نفت میتواند تسکین اقتصادی کوتاهمدتی ایجاد کند، تصمیمگیری نهایی در مورد سرمایهگذاری این وجوه همچنان در اختیار آمریکاییها خواهد بود، که تفاوت اصلی در این چارچوب سیاسی جدید است.
