تاریک رحمان و چشمانداز تغییر در بنگلادش پس از حسینه
تاریک رحمان، رهبر حزب ملیگرای بنگلادش (BNP)، پس از بازگشت از ۱۷ سال تبعید، پیشتاز نظرسنجیها برای نخستوزیری در انتخابات پیش رو است.
تحلیل جایگاه تاریک رحمان در انتخابات بنگلادش
بازگشت تاریک رحمان، رئیس حزب ملیگرای بنگلادش (BNP)، از ۱۷ سال تبعید پس از سرنگونی رقیب اصلیاش، شیخ حسینه، توجهات را به این موضوع جلب کرده است که آیا او میتواند نماینده «تغییر» مورد انتظار مردم بنگلادش باشد. رحمان پس از درگذشت مادرش، خالده ضیا، رهبری حزب را بر عهده گرفت و بلافاصله کمپین انتخاباتی خود را مدیریت کرد که با استقبال گسترده در میتینگها همراه بود. این استقبال به ویژه پس از ممنوعیت حزب لیگ عوامی حسینه توسط دولت موقت یونوس، حزب BNP را به بخت اول پیروزی در انتخابات ۱۲ فوریه تبدیل کرده است.
انتظارها از رهبری رحمان پس از سالها هدایت حزب از لندن، با چالشهای داخلی روبرو شده است. برخی تحلیلگران به کمبود انضباط در حزب اشاره میکنند؛ به طوری که شاهد شورش نامزدها علیه نمایندگان رسمی حزب در بسیاری از حوزهها هستیم. این امر نشاندهنده شکافهای موجود در کنترل سازمانی حزب است. همچنین، گزارشهایی درباره خشونتهای سیاسی توسط فعالان BNP منتشر شده که پرسشهایی جدی درباره توانایی او در مدیریت سازمان ایجاد کرده است.
چالشهای رهبری و اعتبار عمومی
یکی از بزرگترین انتقادات وارده به رحمان، به پیامرسانی عمومی او مربوط میشود. تحلیلگران معتقدند سخنرانیهای او گاهی اوقات با وعدههای جاهطلبانه همراه با خطاهای واقعی همراه است، که این امر اعتماد رأیدهندگان مردد را تضعیف میکند. برای مثال، ادعاهای نادرست درباره محصولات کشاورزی یا طرحهای اقتصادی که فاقد پشتوانه مالی مشخص هستند، مورد بررسی دقیق قرار گرفتهاند. همچنین سابقه خانوادگی او، هرچند برای بسیج پایگاه قدیمی حزب مفید است، فشار زیادی برای «برتری» نسبت به میراث پدر و مادرش، ضیاءالرحمان و خالده ضیا، بر او تحمیل کرده است.
«او هنوز کاریزما و سطح رهبری لازم برای پیشی گرفتن از رهبرانی چون خالده ضیا و ضیاءالرحمان را نشان نداده است.»— دیلارا چودری، تحلیلگر سیاسی
علاوه بر این، انتقادات شدیدی درباره انتصابها و اولویتبندیها در تیم کمپین او مطرح شده است؛ جایی که گفته میشود «وفاداری بر شایستهسالاری» ارجحیت یافته است. برخی اعضای داخلی حزب معتقدند مشاورانی که در دوران تبعید با او بودهاند، نتوانستهاند واقعیتهای تغییریافته بنگلادش را به درستی درک کنند و همین امر منجر به انزوای نسبی رحمان از بازخورد ریشهدار مردمی شده است.
- استقبال گسترده مردمی در میتینگها نشاندهنده توانایی بسیج حامیان BNP است.
- تعدد نامزدهای شورشی نشاندهنده شکافهای سازمانی و عدم اعمال انضباط کامل توسط رهبری مرکزی است.
- انتقادها بر آمادگی ناکافی رحمان برای مدیریت مسائل اقتصادی و ارائه راهحلهای عملی متمرکز شدهاند.
- وابستگی به میراث خانوادگی همزمان با تمایل رأیدهندگان جوانتر برای عبور از سلسله مراتب سیاسی ارثی، چالشی دوگانه ایجاد کرده است.
- نگرانیهایی در مورد نمایندگی ۲۳ بدهکار بانکی توسط حزب در انتخابات، اعتبار مبارزه با فساد وی را زیر سؤال برده است.
«اگر حزب در انتخابات پیروز نشود، او مقصر خواهد بود. اگر به راحتی پیروز شود، خواهند گفت که این امر مورد انتظار بود؛ هیچ پیروزی روشنی برای او وجود ندارد.»— آصف محمد شهان، استاد مطالعات توسعه دانشگاه داکا
در نهایت، انتخابات بنگلادش برای تاریک رحمان نه تنها مبارزهای برای کسب قدرت، بلکه یک همه پرسی است در مورد اینکه آیا بازگشت او از تبعید واقعاً آغازگر «گسست از گذشته» است یا صرفاً تکرار یک الگوی آشنا با رهبری جدید. موفقیت او در گرو تواناییاش برای ترمیم شکافهای داخلی و اثبات آمادگی برای اداره کشور در مقایسه با سایه سنگین سلفهایش خواهد بود.
