تبعیض علیه پناهجویان مرد در سراسر اروپا: «این حرف‌ها واقعاً آزاردهنده است»

تبعیض و انگ‌زنی علیه پناهجویان مرد در اروپا

گزارش‌های متعددی نشان می‌دهد که پناهجویان مرد مجرد در اروپا با موجی از تبعیض و انگ‌زنی روبرو هستند، به‌ویژه با پیشروی جناح راست افراطی در قاره اروپا. این افراد که بسیاری از آن‌ها سفرهای پرخطری را به تنهایی طی کرده‌اند، اغلب به عنوان تهدیدی برای جامعه دیده شده و از خدمات حمایتی محروم می‌مانند. احمد*، یک پناهجوی نوجوان افغان، تجربه خود را این‌گونه بیان می‌کند: «من به دلیل اینکه یک مرد پناهجوی جوان هستم، تبعیض را تجربه می‌کنم... در جامعه، این حرف‌های خسته‌کننده و آزاردهنده را می‌شنوم که ما داریم مشاغل و خانه‌ها را می‌گیریم و می‌گویند باید به جایی که از آن آمده‌ایم برگردیم. آن‌ها همچنین می‌گویند که همه ما یکسان هستیم – خطرناک.» این دیدگاه غالباً توسط چهره‌های راست افراطی تقویت می‌شود که مهاجرت مردان را عاملی برای تهدید امنیت، به‌ویژه امنیت زنان، جلوه می‌دهند.

آمارها و روایت‌های نادرست

بر اساس گزارش سازمان بین‌المللی مهاجرت در سال ۲۰۲۴، ۶۳ درصد از تازه‌واردان به اروپا، مردان مجردی بوده‌اند که به تنهایی سفر کرده‌اند. دانشگاه آکسفورد در سال ۲۰۲۶ اشاره کرد که مردان اغلب به دلیل خطرات مسیر، خانواده خود را بعداً به اروپا می‌آورند. با این حال، این واقعیت‌های آماری در معرض روایت‌های خصمانه قرار می‌گیرند که بر اساس اظهارات کارشناسان، حتی با چند مورد گزارش جرم و جنایت توسط مهاجران مرد، به سرعت تقویت می‌شوند. تحقیقی در سال ۲۰۲۵ توسط موسسه تحقیقاتی Ifo آلمان نشان داد که هیچ ارتباطی بین افزایش مهاجران و نرخ جرم و جنایت محلی، از جمله تجاوز جنسی، وجود ندارد. به گفته کـامیل لو کوز، مدیر مؤسسه سیاست مهاجرت اروپا، این لفاظی‌ها در راستای روایتی است که بر لزوم بستن مرزها برای «محافظت از خودمان» تأکید دارد.

چالش‌های خدمات‌رسانی و بی‌توجهی سیستماتیک

یکی از بزرگترین مشکلات، نادیده گرفته شدن نیازهای پناهجویان مرد در سیستم‌های حمایتی است. سازمان‌هایی مانند مازی (Mazi) در آتن تأسیس شده‌اند تا به مردان پناهجوی مجردی کمک کنند که اغلب از برنامه‌های دولتی یا سازمان‌های غیردولتی مسکن کنار گذاشته می‌شوند. کوزمو مری، مدیر مشترک مازی، توضیح می‌دهد که در سیستم پناهندگی یونان، مردان به محض رسیدن به سن ۱۸ سالگی از وضعیت «پسر آسیب‌پذیر» به «مرد تهدیدآمیز» تبدیل می‌شوند؛ نتیجه این است: «مسکن نه، خدمات حمایتی کم و این درک سرسخت – از همه، حتی کسانی که حمایت‌های بشردوستانه ارائه می‌دهند – که ‘او مدتی در خیابان خوب خواهد بود، او یک مرد است.’ او در خیابان خوب نخواهد بود.» این در حالی است که مردان پناهجو نیز در طول مسیر با خطراتی نظیر سوءاستفاده جنسی و آسیب‌های روحی شدید مواجه می‌شوند.

• مردان مجرد اغلب به دلیل انگ «تهدید» بودن، در اولویت‌بندی دریافت خدمات مسکونی قرار نمی‌گیرند، برخلاف خانواده‌ها یا زنان.
• پژوهشگران تأکید می‌کنند که این دیدگاه که «مردان از هر چیزی مصون هستند» ناشی از روایت‌های تاریخی بوده و مردان نیز مانند هر گروه دیگری به حمایت نیاز دارند؛ اما سیستم بشردوستانه اغلب این نیاز را نادیده می‌گیرد.
• در کشورهایی مانند بلژیک، تلاش‌هایی برای توقف مکان‌های پذیرش برای پناهجویان مرد مجرد صورت گرفته که علی‌رغم ابطال توسط دادگاه‌ها، همچنان تبعیض‌هایی گزارش می‌شود.
• مردان پناهجو در کشورهایی مانند یونان، به دلیل بازرسی‌های مکرر هویت توسط پلیس که از سوی سازمان‌های حقوق بشری محکوم شده، در معرض آزار و استرس دائمی قرار دارند.

یکی از پناهجویان اظهار داشت: «این نوع حرف‌ها واقعاً آزاردهنده است چون حداقل من می‌توانم از خودم دفاع کنم، من سعی می‌کنم زندگی جدیدی را اینجا شروع کنم جایی که احساس امنیت می‌کنم.»

پرسیلا فلیگیتر از پزشکان بدون مرز در بلژیک خاطرنشان کرد: «تعداد زیادی [پنهانی] از خشونت‌های جنسی علیه مردان وجود دارد. بسیاری از آن‌ها در مسیر مهاجرت شکنجه و خشونت جنسی را تجربه کرده‌اند. این یک افسانه است که مردان در برابر همه چیز مصون هستند.»

در نتیجه، تجربه پناهجویی برای مردان مجرد در اروپا نه تنها با فقدان حمایت‌های زیرساختی همراه است، بلکه با یک جنگ روانی ادامه دار ناشی از کلیشه‌های منفی و روایت‌های سیاسی هدفمند مواجه است که هویت آن‌ها را به عنوان تهدید معرفی می‌کند و نیازهای واقعی آن‌ها را نادیده می‌گیرد.