پیشرفت مذاکرات هسته‌ای ایران و آمریکا در ژنو؛ توافق بر اصول راهنما

مذاکرات هسته‌ای ایران و آمریکا در ژنو

در مذاکرات اخیر هسته‌ای ایران و آمریکا که به میزبانی عمان در ژنو برگزار شد، دو طرف بر سر مجموعه‌ای از اصول راهنما به توافق رسیدند تا بر اساس آن متن توافق احتمالی آینده تنظیم شود. عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، اعلام کرد که در مقایسه با دور قبلی مذاکرات در مسقط، پیشرفت خوبی حاصل شده و مسیر روشنی پیش روی دو طرف قرار دارد. او افزود که پس از تبادل پیش‌نویس‌ها، تاریخ دور سوم مذاکرات تعیین خواهد شد.

اختلافات کلیدی میان تهران و واشنگتن

• ایران خواستار رفع تحریم‌های گسترده و به‌ویژه لغو ممنوعیت فروش نفت است
• آمریکا غنی‌سازی اورانیوم در خاک ایران را غیرقابل‌قبول می‌داند
• تهران بر حفظ توان موشکی خود پافشاری کرده و آن را مذاکره‌ناپذیر می‌داند
• واشنگتن تلاش دارد مذاکرات را به مسائل منطقه‌ای و برنامه موشکی نیز گسترش دهد

«ما به غنی‌سازی صفر اورانیوم تن نمی‌دهیم و توان موشکی ما خارج از بحث است»

تنش‌های نظامی همزمان با دیپلماسی

همزمان با مذاکرات، تنش‌های نظامی در خلیج فارس افزایش یافته است. آمریکا دو ناو هواپیمابر از جمله یواس‌اس آبراهام لینکلن را به فاصله‌ای حدود ۷۰۰ کیلومتری سواحل ایران مستقر کرده که ده‌ها جنگنده اف-۳۵ و اف-۱۸ را در اختیار دارد. ایران نیز رزمایش سپاه پاسداران در تنگه هرمز آغاز کرده و به‌طور موقت بخش‌هایی از این تنگه را به دلیل تدابیر امنیتی بست. تهران بارها هشدار داده که در صورت حمله، تنگه هرمز را خواهد بست که یک‌پنجم صادرات نفت جهان از آن عبور می‌کند.

چشم‌انداز توافق هسته‌ای

کارشناسان معتقدند با توجه به آسیب‌دیدگی برنامه هسته‌ای ایران پس از جنگ ۱۲ روزه سال گذشته، احتمال پذیرش توقف موقت غنی‌سازی از سوی تهران وجود دارد. علی واعظ، مدیر پروژه ایران در گروه بحران، می‌گوید: «برنامه هسته‌ای ایران در زمینه تخریب شده و هزینه سازش تا حدی پرداخت شده است.» او همچنین هشدار می‌دهد که در مسائل غیرهسته‌ای، ایران حداکثر امتیازات سطحی خواهد داد، نه سازش‌های عمیق مورد انتظار آمریکا.

«ایران به‌هیچ‌وجه در پی سلاح هسته‌ای نیست و برای بازرسی آمادگی داریم»

با وجود این، مسیر دستیابی به توافق کامل همچنان با چالش‌های جدی روبه‌رو است و دو طرف باید بر سر خطوط قرمز یکدیگر به تفاهم برسند.