هشدار مرکل درباره تشدید احتمالی در آستانه گفتگوهای آمریکا و ایران
فریدریش مرز، رهبر آلمان، نگرانیها از تشدید بیشتر درگیری با ایران را عامل اصلی سفرش به منطقه خلیج فارس عنوان کرد.
تحولات تنشزا در خلیج فارس و مذاکرات پیشرو
فردریش مرز، رهبر آلمان، پیش از گفتگوهای برنامهریزی شده میان ایران و ایالات متحده در عمان، نسبت به تهدید تشدید نظامی در خاورمیانه هشدار داد. وی در حاشیه سفر اخیر خود به منطقه خلیج فارس اظهار داشت که نگرانیها درباره درگیری جدید، محور اصلی مذاکرات وی بوده است. مرز از ایران خواست تا آنچه او “ایجاد تنش” نامید را پایان داده و وارد گفتگو شود، و تأکید کرد که آلمان تمام تلاش خود را برای کاهش تنش و دستیابی به ثبات منطقهای به کار خواهد گرفت. این هشدار در حالی صورت گرفت که مذاکرات حیاتی میان مقامات تهران و واشنگتن در مسقط در حال تدارک بود، با میانجیگری کشورهایی نظیر قطر، ترکیه و مصر که چارچوب اصولی برای گفتگوها ارائه دادهاند. یکی از اصول کلیدی مطرح شده، محدودیت قابل توجه غنیسازی اورانیوم توسط ایران است.
اختلاف نظرها بر سر چارچوب گفتگوها
به نظر میرسد دو طرف پیش از آغاز گفتگوها برای یافتن زمینههای مشترک در خصوص موضوعات مورد بحث با مشکل مواجه هستند. ایران اصرار دارد که مذاکرات باید محدود به اختلاف هستهای دیرینه با قدرتهای غربی باشد، در حالی که ایالات متحده خواستار بحث درباره برنامه موشکی بالستیک ایران، حمایت تهران از گروههای مسلح در منطقه و همچنین وضعیت حقوق بشر در این کشور است. این تفاوت دیدگاهها میتواند روند مذاکرات را به خطر اندازد. یک مقام آمریکایی تأکید کرد که فرمت مورد نظر آمریکا جامعتر از آن چیزی است که ایران مایل به بحث درباره آن در این مرحله اولیه است.
- فشار نظامی ایالات متحده با اعزام نیرو و تجهیزات به دریای عرب پس از سرکوب اعتراضات مردمی در ایران افزایش یافته است.
- تسهیل مذاکرات توسط قطر با همکاری شرکای منطقهای آمریکا مانند مصر در جریان است.
- این اولین بار نیست که مذاکرات میان ایران و آمریکا برای احیای دیپلماسی برگزار میشود؛ آخرین تلاشها در ژوئن به دلیل حملات اسرائیل و پیوستن کوتاه مدت آمریکا به درگیریها متوقف شد.
- مقامات آمریکایی از جمله جارد کوشنر و استیو ویتکاف برای هماهنگیهای نهایی پیش از مذاکرات به دوحه سفر کردهاند.
فریدریش مرز اعلام کرد: “در تمام گفتگوهای دیروز و امروز، نگرانی زیادی در مورد تشدید بیشتر درگیری با ایران ابراز شد.”
وزیر امور خارجه آمریکا بر لزوم گنجاندن مواردی فراتر از برنامه هستهای ایران، از جمله موشکهای بالستیک و حمایتهای منطقهای، در دستور کار گفتگوها تأکید کرد.
در نهایت، موفقیت مذاکرات مسقط به توانایی طرفین در سازش بر سر موضوعات اساسی مورد اختلاف، به ویژه تعیین محدوده گفتگوها، بستگی دارد. با توجه به آمادهسازی نظامی آمریکا در منطقه، هرگونه شکست در ایجاد یک چارچوب قابل قبول میتواند منجر به تشدید تنشهای نظامی شود، امری که آلمان و سایر شرکا به شدت نگران آن هستند.
