اختلاف اسپانیا با غول‌های شبکه‌های اجتماعی بر سر چه موضوعی است؟

مناقشه اسپانیا و غول‌های شبکه‌های اجتماعی بر سر حفاظت از خردسالان

نخست وزیر اسپانیا، پدرو سانچز، در پیوند با آنچه او “دنیای وحشی دیجیتال” نامید، طرح‌هایی جاه‌طلبانه برای ممنوعیت شبکه‌های اجتماعی برای کودکان زیر ۱۶ سال و همچنین پاسخگو دانستن مدیران این پلتفرم‌ها در قبال محتوای مجرمانه یا مضر اعلام کرده است. این اقدامات شدیداً با واکنش مدیران شرکت‌های فناوری مانند ایلان ماسک (مالک X) و پاول دورف (بنیانگذار تلگرام) مواجه شده است. سانچز تأکید کرده که قدرت دولت برای محافظت از دموکراسی‌ها در برابر حملات و محافظت از کودکان در برابر دنیای سمی و بدون مجازات شبکه‌های اجتماعی به کار گرفته خواهد شد. او همچنین اعلام کرد که اسپانیا به “ائتلافی از افراد مایل به دیجیتال” با پنج کشور اروپایی دیگر پیوسته است تا مقررات فرامرزی برای شبکه‌های اجتماعی را بررسی کنند.

واکنش مدیران شبکه‌های اجتماعی بسیار تند بوده است. ایلان ماسک، سانچز را “فاشیست توتالیتر واقعی” و “خائن به مردم اسپانیا” خوانده است. از سوی دیگر، پاول دورف، در پیامی به کاربران اسپانیایی، این مقررات را تهدیدی برای آزادی‌های اینترنتی و گامی به سوی “کنترل کامل” تحت پوشش “حفاظت” دانسته و ادعا کرده که این اقدام اسپانیا را به “دولت نظارتی” تبدیل می‌کند، هرچند دولت اسپانیا این ادعاها را دروغ و حملات غیرقانونی توصیف کرده است.

• مفاد اصلی طرح سانچز: ممنوعیت استفاده از شبکه‌های اجتماعی برای افراد زیر ۱۶ سال و مسئول قرار دادن مدیران اجرایی بابت محتوای غیرقانونی یا نفرت‌انگیز.
• ریسک‌های محتوای مضر: کارشناسان هشدارهایی جدی در مورد محتوای تولید شده با هوش مصنوعی (AI) ارائه داده‌اند که می‌تواند محتوای مضر مانند ویدئوهای خشونت‌آمیز یا جنسی را تقویت کرده و کودکان را در معرض سوءاستفاده‌های جدید قرار دهد.
• حمایت عمومی در اسپانیا: طبق یک نظرسنجی، ۸۲ درصد از مردم اسپانیا از ممنوعیت شبکه‌های اجتماعی برای کودکان زیر ۱۴ سال حمایت می‌کنند.
• سوابق بین‌المللی: استرالیا پیش از این در دسامبر ۲۰۲۵ اولین کشوری بود که کودکان زیر ۱۶ سال را ممنوع کرد و با جریمه‌های سنگین پلتفرم‌ها را ملزم به پیاده‌سازی آن نمود.
• اقدامات نظارتی اخیر: دفاتری مانند واحد کمیسیونر اطلاعات بریتانیا و دادستان‌های فرانسه تحقیقاتی را در رابطه با قابلیت‌های سیستم هوش مصنوعی Grok در تولید تصاویر جنسی مضر یا مواد سوءاستفاده جنسی از کودکان (CSAM) آغاز کرده‌اند.

پاول دورف اظهار داشت: “این‌ها اقدامات ایمنی نیستند؛ آن‌ها گام‌هایی به سوی کنترل کامل هستند. ما این سناریو را قبلاً دیده‌ایم – دولت‌ها از ‘ایمنی’ برای سانسور منتقدان سوءاستفاده می‌کنند.”

نخست وزیر سانچز اظهار کرد: “ما دیگر نمی‌پذیریم که فرزندان ما در فضایی ناوبری کنند که هرگز قرار نبود به تنهایی در آن حرکت کنند... صدای عقل توسط این اولیگارشی‌های تکنولوژیک الگوریتم خاموش نخواهد شد.”

جدال بین حق حریم خصوصی و آزادی بیان در فضای آنلاین با نگرانی‌های جدید پیرامون هوش مصنوعی مولد، موضوع اصلی این کشمکش سیاسی در اسپانیا و همچنین در سطح بین‌المللی است که کشورهای دیگری مانند دانمارک و یونان نیز به بررسی چنین اقداماتی پرداخته‌اند.