یافتههای جدید: کاهش ۲۵ درصدی ریسک زوال عقل با ۵ هفته تمرینات مغزی هدفمند
تحقیقات نشان میدهد تمرینات سرعت پردازش بصری میتواند خطر ابتلا به زوال عقل و آلزایمر را تا دو دهه کاهش دهد و اثرات محافظتی پایداری ایجاد نماید.
تمرینات مغزی: کاهش پایدار خطر زوال عقل
تحقیقات جدید و طولانیمدتی که توسط موسسه ملی بهداشت (NIH) تأمین مالی شده و نتایج آن در ژورنال "Alzheimer's & Dementia" منتشر گردید، یافتههای بسیار امیدوارکنندهای در زمینه پیشگیری از زوال عقل و آلزایمر ارائه داده است. این مطالعه بر روی بیش از ۲۸۰۰ داوطلب بالای ۶۵ سال متمرکز بود و تأثیر سه نوع تمرین مغزی شامل «حافظه»، «استدلال» و «سرعت پردازش» را بررسی کرد. نکته حیاتی این است که زوال عقل و آلزایمر یکی از بزرگترین تهدیدات برای بیش از ۴۰ درصد افراد بالای ۵۵ سال محسوب میشود و یافتن راهکارهای غیردارویی برای مقابله با آن اهمیت فوقالعادهای دارد.
نتایج این پژوهش که با نام ACTIVE شناخته میشود، برتری چشمگیر تمرینات «سرعت پردازش» (Speed of Processing) را برجسته کرد. شرکتکنندگانی که این نوع تمرینات بصری کامپیوتری را به مدت ۵ تا ۶ هفته انجام دادند، در یک بازه زمانی ۲۰ ساله، نرخ ابتلای به زوال عقل به مراتب کمتری نسبت به گروه کنترل نشان دادند. به طور خاص، با در نظر گرفتن جلسات یادآوری در سالهای بعد، کاهش ۲۵ درصدی در ریسک ابتلا به زوال عقل مشاهده شد، در حالی که تمرینات حافظه و استدلال، اثرات محافظتی ماندگاری در بلندمدت نداشتند.
ماهیت تمرینات سرعت پردازش
تمرینات سرعت پردازش شامل فعالیتهای بصری پیچیدهای بودند که فرد مجبور بود در کسری از ثانیه اطلاعات روی صفحه را شناسایی کند و با افزایش سختی مراحل، تمرکز خود را میان چند موضوع تقسیم نماید. محققان دو دلیل اصلی برای اثربخشی این روش ذکر کردهاند: اول، یادگیری ضمنی (Implicit Learning). این نوع یادگیری، برخلاف یادگیری صریح (مثل حفظ کردن)، در مغز نهادینه میشود و سیستمهای عصبی متفاوتی را درگیر میکند، شبیه به یادگیری مهارتهای فیزیکی مانند دوچرخهسواری.
دلیل دوم، دینامیک نرمافزار تمرینی است که به صورت لحظهای بر اساس عملکرد فرد دشواری چالشها را تنظیم میکرد. این تنظیم خودکار اطمینان حاصل میکرد که مغز همواره در بهینهترین حالت چالشبرانگیز خود قرار گیرد.
دکتر «مریلین آلبرت»، مدیر مرکز تحقیقات بیماری آلزایمر در دانشگاه جانز هاپکینز، این یافته را «فوقالعاده» توصیف کرده و تاکید کرده است: «اینکه میبینیم یک مداخله غیردارویی ساده و کوتاه میتواند تا دو دهه اثر حفاظتی داشته باشد، فوقالعاده است.»
- این تمرینات تنها بر روی سرعت پردازش بصری هدفگذاری کردند.
- اثر حفاظتی این تمرینات تا دو دهه در پیگیریهای بلندمدت مشاهده شد.
- تمرینات حافظه و استدلال تأثیرات کوتاهمدت مثبت داشتند اما محافظت پایداری ایجاد نکردند.
- کاهش ۲۵ درصدی ریسک زوال عقل با اعمال جلسات یادآوری پس از دوره اولیه.
- این روش با سبک زندگی سالم مانند کنترل فشار خون، مکملی برای حفظ سلامت مغز است.
یکی از نکات مهم مطالعه این است که «حتی تاخیری کوتاه در شروع زوال عقل میتواند تأثیر بزرگی بر سلامت عمومی جامعه و کاهش هزینههای سرسامآور درمانی داشته باشد.»
در نهایت، هزینههای سنگین زوال عقل، که در آمریکا به ۶۰۰ میلیارد دلار در سال میرسد، لزوم پیشگیری را بیش از پیش آشکار میسازد. تقویت ارتباطات عصبی از طریق تمرینات بصری و تقسیم تمرکز، به عنوان یک سد محکم در برابر تحلیل مغز عمل میکند و میتواند یک استراتژی پیشگیرانه حیاتی در کنار سبک زندگی سالم باشد.
