محاکمه اینستاگرام و بحران جهانی رم؛ پادکست اینگادجت
شهادت «مارک زاکربرگ» در دادگاه اعتیاد به شبکههای اجتماعی، ادعای او مبنی بر «مفید» بودن اینستاگرام، پیامدهای احتمالی برای غولهای فناوری و تشدید کمبود جهانی حافظه رم که حتی ممکن است عرضه پلیاستیشن ۶ را به تعویق اندازد.
محاکده اینستاگرام و بحران رم
در هفتهای پرتبوتاب، مارک زاکربرگ، مدیرعامل متا، در نخستین دادگاه بزرگ اعتیاد به شبکههای اجتماعی به عنوان شاهد اصلی ایستاد و با لحنی آرام ادعا کرد اینستاگرام صرفاً برای «مفید» بودن طراحی شده نه برای ایجاد وابستگی. این اظهارنظر در حالی مطرح شد که هزاران صفحه اسناد داخلی متا نشان میدهد شرکت از الگوریتمهایی استفاده کرده که پایداری کاربر در پلتفرم را بر هر چیز دیگر ترجیح میدهد. کارشناسان حقوقی میگویند اگر دادگاه به این نتیجه برسد که زاکربرگ عمداً واقعیت را کتمان کرده، جریمههای میلیارد دلاری و حتی تغییرات ساختاری در متا دور از انتظار نیست.
در همان حال، بحران رم (RAMageddon) که از اواخر ۲۰۲۵ آغاز شده، حالا بهمراتب خطرناکتر از تصور اولیه به نظر میرسد. انفجار یکی از بزرگترین کارخانههای تولید تراشه حافظه در تایوان، افزایش تقاضای جهانی برای الالامهای هوش مصنوعی و تشدید تنشهای ژئوپلیتیک در شرق آسیا، دستبهدست هم دادهاند تا قیمت رم در سه ماه گذشته بیش از ۲۵۰ درصد جهش کند. نتیجهاش این شده که برخی شرکتهای کوچک الکترونیکِ مصرفی عملاً تولید را متوقف کردهاند و حتی غولهایی مانند سونی مجبور شدهاند عرضه پلیاستیشن ۶ را دستکم تا پاییز ۲۰۲۷ به تعویق بیندازند.
پیامدهای دادگاه برای شبکههای اجتماعی
- الگوریتمهای بازطراحیشده: دادگاه ممکن است متا را ملزم کند الگوریتمهای پیشنهادی خود را از حالت «حداکثر تعامل» به «حداقل آسیب» تغییر دهد.
- شفافیت دادهای: قاضی احتمالاً دستور خواهد داد که متا گزارشهای سهماهه درباره میزان «اعتیادآور بودن» محتوا منتشر کند.
- الگوی جهانی: رأی این دادگاه در اروپا و آسیا نیز بهعنوان سابقه حقوقی شناخته خواهد شد و ممکن است قوانین سختگیرانهتری بر کل صنعت تحمیل شود.
تاثیر RAMageddon بر بازار
- افزایش قیمت لپتاپ و گوشی: کمبود رم باعث شده قیمت برخی مدلهای راهمیانبُرد تا ۴۰ درصد در سه ماه صعود کند.
- تعویق کنسولها: در کنار پلیاستیشن ۶، عرضه Xbox Next نیز بهطور غیررسمی تا ۲۰۲۸ عقب افتاده است.
- رشد بازار دستدوم: وبسایتهای حراج که قطعات رم کارکرده عرضه میکنند، در ماه گذشته بیش از ۸۰ درصد رشد کاربر داشتهاند.
«ما هرگز نمیخواستیم مردم به پلتفرم وابسته شوند؛ هدف ما فقط مفید بودن بود.» — مارک زاکربرگ در جلسه دادگاه
«اگر راهحلی برای بحران رم پیدا نشود، تا پایان ۲۰۲۷ حدود ۳۰٪ از شرکتهای کوچک الکترونیک تعطیل خواهند شد.» — گزارش اخیر مؤسسه پژوهشی گارتنر
