مقایسه تخصصی روغن موتور 10W-40 و 20W-50 و انتخاب مناسب برای خودرو

راهنمای انتخاب گرید مناسب روغن موتور

انتخاب روغن موتور مناسب، نقشی کلیدی در حفظ سلامت و افزایش طول عمر موتور دارد و رابطه مستقیمی با راندمان سوخت و هزینه‌های نگهداری دارد. دو گرید بسیار پرکاربرد در بازار ایران، 10W-40 و 20W-50 هستند که تفاوت اصلی آن‌ها در ویسکوزیته (گرانروی) در دماهای متفاوت است. این اعداد بر اساس استاندارد بین‌المللی SAE تعیین می‌شوند؛ عددی که قبل از حرف W (Winter) قرار دارد، نشان‌دهنده عملکرد روغن در استارت سرد و عدد دوم، نشان‌دهنده ضخامت لایه محافظ در دمای کاری موتور (حدود ۱۰۰ درجه سانتی‌گراد) است. نادیده گرفتن این تفاوت‌ها، می‌تواند منجر به سایش زودرس قطعات شود.

تفاوت ویسکوزیته در دماهای پایین (استارت سرد)

روغن 10W-40 به دلیل عدد ۱۰، در دمای پایین روان‌تر عمل می‌کند و سریع‌تر به تمام اجزای حیاتی موتور مانند یاتاقان‌ها و میل‌سوپاپ می‌رسد. این ویژگی باعث کاهش استهلاک اولیه در لحظات روشن کردن موتور، به‌خصوص در هوای سرد، می‌شود. در مقابل، روغن 20W-50 (با عدد ۲۰) در زمان استارت سرد غلیظ‌تر است و تأخیر بیشتری در روان‌کاری ایجاد می‌کند که برای موتورهایی با استارت سرد مکرر مناسب نیست.

اهمیت ویسکوزیته در دمای کاری (عدد دوم)

در دمای عملیاتی موتور، عدد دوم ویسکوزیته اهمیت می‌یابد. 20W-50 با ویسکوزیته ۵۰، غلظت بالاتری دارد و یک فیلم محافظ ضخیم‌تر ایجاد می‌کند. این ویژگی برای موتورهای فرسوده با لقی‌های داخلی افزایش‌یافته حیاتی است، زیرا به حفظ فشار روغن کمک کرده و از نفوذ روغن به اتاق احتراق (کاهش روغن‌سوزی) جلوگیری می‌کند. در مقابل، روغن 10W-40 در دماهای بالا، سیالیت بهتری برای موتورهای مدرن با تلرانس‌های دقیق فراهم می‌آورد.

تأثیر بر مصرف سوخت و راندمان

طبق استانداردهای فنی، روغن‌هایی با گرانروی کمتر در دمای کاری، اصطکاک داخلی کمتری ایجاد می‌کنند. بنابراین، روغن 10W-40 به دلیل سیالیت بیشتر در دمای کارکرد، برتری جزئی در بهبود مصرف سوخت و افزایش راندمان کلی موتور دارد. استفاده از روغن غلیظ‌تر مانند 20W-50، اگرچه محافظت بیشتری فراهم می‌کند، اما بار بیشتری بر پمپ روغن تحمیل کرده و مصرف انرژی را کمی افزایش می‌دهد.

• روغن 10W-40: ایده‌آل برای موتورهای مدرن، چندسوپاپ و مناطق با آب‌وهوای معتدل تا سرد، به دلیل محافظت سریع در استارت سرد و بهبود راندمان.
• روغن 20W-50: بهترین گزینه برای خودروهای با کارکرد بالا، موتورهای فرسوده یا مناطقی با آب‌وهوای بسیار گرم و کار سنگین (مانند حمل بار).
• اولویت انتخاب: همواره باید بر اساس توصیه‌های دفترچه راهنمای خودرو انجام شود تا شاخص‌های عملکردی مورد تأیید سازنده تأمین شود.

“تفاوت عملکردی روغن‌ها مستقیماً به شرایط فیزیکی موتور و محیط عملیاتی وابسته است، نه صرفاً برند.”

“استفاده از ویسکوزیته پایین‌تر مانند 10W در دماهای سرد، اصطکاک لحظه‌ای را در زمان روشن شدن به شدت کاهش می‌دهد.”

در نهایت، تطبیق دقیق گرید ویسکوزیته با وضعیت مکانیکی موتور و اقلیم منطقه، ضامن دستیابی به حداکثر عمر مفید پیشرانه است. برای موتورهای جدید، 10W-40 معمولاً توازن بهتری بین محافظت و بازدهی ارائه می‌دهد، در حالی که 20W-50 نقش ترمیمی و حفاظتی برای موتورهای سالخورده ایفا می‌کند.