زیردریایی K-222 شوروی: سریعترین شناور زیرآبی تاریخ با رکورد سرعت ۸۲ کیلومتر بر ساعت
بررسی زیردریایی هستهای K-222 شوروی که رکورد سرعت ۴۴.۷ گره دریایی (۸۲.۸ کیلومتر بر ساعت) را ثبت کرد؛ شناوری مجهز به بدنه تیتانیومی که به دلیل نویز بالا و حادثه راکتور از خدمت خارج شد.
رکوردشکنی زیردریایی هستهای K-222 شوروی
زیردریایی K-222 اتحاد جماهیر شوروی، که در ناتو با نام “Papa class” شناخته میشد، یکی از نمادهای جاهطلبیهای دوران جنگ سرد در حوزه فناوری زیردریاییهای هستهای بود. این شناور تهاجمی، که در سال ۱۹۶۹ به آب انداخته شد، با هدف اصلی دستیابی به سرعتی بینظیر طراحی شد تا بتواند به سرعت به اهداف استراتژیک دست یابد و از هرگونه تعقیبی فرار کند. دستیابی به این هدف، مرزهای مهندسی دریایی را جابهجا کرد؛ زیرا K-222 در آزمایشهای سال ۱۹۷۱ به سرعت باورنکردنی ۴۴.۷ گره دریایی (معادل تقریباً ۸۲.۸ کیلومتر بر ساعت) دست یافت.
این سرعت خارقالعاده، مرهون طراحی پیشرفتهای بود که شامل یک راکتور هستهای بسیار قدرتمند و بدنهای با ساختار تیتانیومی برای کاهش مقاومت آب میشد. هدف اولیه مهندسان شوروی رسیدن به سرعت ۳۸ گره بود که برای آن زمان نیز جاهطلبانه محسوب میشد. با این حال، K-222 نه تنها از این هدف فراتر رفت، بلکه یک رکورد جهانی به نام خود ثبت کرد که هیچ زیردریایی رزمی دیگری بهطور رسمی آن را پشت سر نگذاشته است. این زیردریایی مجهز به موشکهای کروز بود و میتوانست تهدیدی جدی برای ناوگروههای دریایی دشمن محسوب شود.
چالشهای سرعت و آسیبپذیریهای طراحی
با وجود دستیابی به سرعت بالا، این ویژگی منحصر به فرد بزرگترین نقطه ضعف عملیاتی K-222 نیز بود. حرکت زیر آب با سرعتهای بیش از ۸۰ کیلومتر بر ساعت، مقاومت آب را به شدت افزایش داده و منجر به تولید نویز بسیار زیادی میشد. در حالی که زیردریاییهای مدرن در حدود ۲۵ گره (حدود ۴۶ کیلومتر بر ساعت) سریع تلقی میشوند، سرعت ۴۴.۷ گره K-222 آن را از یک شناور پنهانکار به یک هدف نسبتاً قابل ردیابی تبدیل میکرد. گزارشها حاکی از آن است که نویز داخلی در حداکثر سرعت به حدود ۱۰۰ دسیبل میرسید، سطحی معادل یک کنسرت راک، که هم برای خدمه مضر بود و هم پنهانکاری آن را کاملاً از بین میبرد.
علاوه بر نویز، سرعت بالا فشار مکانیکی زیادی بر پوسته تیتانیومی و اتصالات داخلی وارد میکرد که مسائل ساختاری را در پی داشت.
- طراحی K-222 بر اساس حداکثر سرعت متمرکز بود.
- سرعت ۴۴.۷ گره آن را در رده قایقهای موشکی قرار میداد نه زیردریاییهای تهاجمی سنتی.
- نویز شدید در سرعت بالا، مزیت پنهانکاری را کاملاً از بین میبرد.
- بیشتر زیردریاییهای تهاجمی مدرن بر کاهش نویز تاکید دارند تا سرعت مطلق.
- بدنه این شناور عمدتاً از فلز تیتانیوم ساخته شده بود.
“درس اصلی از این زیردریایی این بود که در نبردهای زیرآبی، پنهانکاری و سکوت، مهمتر از سرعت خام است.”
پایان عملیاتی و میراث K-222
سرانجام عمر عملیاتی K-222 به دلیل مشکلات سرعت یا ساختاری به پایان نرسید، بلکه به دلیل یک حادثه راکتور در تاریخ ۳۰ سپتامبر ۱۹۸۰ رقم خورد. عدم رعایت دقیق پروتکلهای نگهداری منجر به یک راهاندازی کنترلنشده و در نتیجه آسیب جدی به هسته راکتور شد. اگرچه شوروی برای مدتی به استفاده از آن ادامه داد، این حادثه پایان کار آن را رقم زد و در نهایت در سال ۱۹۸۸ از خدمت خارج و در سال ۲۰۱۰ اوراق شد. با طول ۱۰۶.۶ متر و خدمه ۸۲ نفری، K-222 با وجود عمر کوتاه، همچنان سریعترین زیردریایی تاریخ باقی مانده است.
