روسیه واتساپ را فیلتر کرد؛ جایگزین بومی معرفی شد
روسیه پس از شکست مذاکرات با متا، واتساپ را فیلتر کرد و از کاربران خواست به پیامرسان ملی «مکس» روی آورند. این اقدام در راستای کنترل اطلاعات کاربران صورت گرفته است.
فیلترینگ واتساپ در روسیه و معرفی پیامرسان بومی
دولت روسیه پس از آنکه شرکت متا درخواستهای این کشور مبنی بر پایبندی به قوانین و الزامات قانونی را نپذیرفت، تصمیم به فیلتر کردن پیامرسان واتساپ گرفت. این اقدام پس از سختگیریهای پیشین بر تلگرام صورت گرفته است. دولت روسیه از کاربران خود خواسته است که به جای واتساپ، از اپلیکیشن بومی «مکس» استفاده کنند که توسط دولت حمایت میشود. این تصمیم در راستای سیاستهای سختگیرانه مسکو در قبال کنترل اینترنت و مدیریت اطلاعات شهروندان اتخاذ شده است. دولتها، از جمله روسیه، معمولاً از شرکتهای فناوری بزرگ مانند متا درخواست میکنند که اطلاعات کاربران را ذخیره کرده و در مواقع لزوم با نهادهای امنیتی به اشتراک بگذارند؛ ظاهراً این درخواست از سوی متا رد شده است.
دیمیتری پسکوف، سخنگوی دولت روسیه، به صراحت از مردم خواسته است سراغ پیامرسان داخلی «مکس» بروند که ساختاری مشابه پیامرسانهای داخلی مانند ایتا، روبیکا و بله دارد. این پیامرسان که از سال ۲۰۲۵ راهاندازی شده، به صورت پیشفرض در بسیاری از تلفنهای همراه نصب شده و خدماتی مانند سرویسهای پرداخت دولتی را نیز ارائه میدهد.
واکنشها به فیلترینگ واتساپ
در واکنش به این تصمیم، مالک واتساپ این اقدام روسیه را ”رو به عقب“ دانست و اعلام کرد که به زودی راهکاری برای حفظ ارتباط کاربران خود در این کشور پیدا خواهد کرد. وی معتقد است که قطع ارتباط صدها میلیون کاربر روسی میتواند حریم خصوصی آنها را به خطر اندازد، در حالی که پیشتر پاول دوروف نیز انتقاداتی به امنیت واتساپ وارد کرده بود.
مشکل اصلی منتقدان پیامرسان «مکس»، عدم رمزگذاری دادهها و نقش آن به عنوان ابزاری برای نظارت دولتی و سرکوب مخالفان اعلام شده است. این پیامرسان اطلاعات کاربران را در اختیار نهادهای امنیتی روسیه قرار میدهد.
- با وجود فیلترینگ، برخی کاربران توانستهاند از طریق شبکههای خصوصی مجازی (VPN) به واتساپ دسترسی پیدا کنند، اما این راه حل موقت برای همه شهروندان میسر نیست.
- این اقدامات مسکو در قبال اینترنت آزاد، با هدف کنترل تنشهای جاری بین روسیه و اوکراین تشدید شده است.
- پیامرسان «مکس» به عنوان اپلیکیشن بومی، امکانات پرداخت و خدمات دولتی را در اختیار کاربران قرار میدهد.
سخنگوی دولت روسیه از کاربران خواسته است در راستای حمایت از زیرساختهای ملی، به جای واتساپ از اپلیکیشن بومی «مکس» استفاده کنند.
مالک متا تصمیم روسیه را اقدامی علیه آزادی ارتباطات دانسته و قول داده است که راهی برای ادامه خدمات به کاربران روسی پیدا کند.
در مجموع، فیلتر واتساپ نشاندهنده رویارویی فزاینده دولت روسیه با پلتفرمهای ارتباطی بینالمللی و تلاش برای جایگزینی آنها با سرویسهای تحت کنترل داخلی است. این امر نگرانیهایی جدی در خصوص آزادی اینترنت و حفاظت از دادههای شخصی شهروندان در این کشور ایجاد کرده است.
