شناسایی مواد سازنده حیات در دنبالهدار میانستارهای 3I/ATLAS توسط تلسکوپ SPHEREx
تلسکوپ SPHEREx ناسا مولکولهای آلی حیاتی مانند متانول و سیانید را در دنبالهدار میانستارهای 3I/ATLAS شناسایی کرد که درک ما از منشأ حیات در کیهان را گسترش میدهد.
رصد مولکولهای آلی در دنبالهدار میانستارهای 3I/ATLAS
کشف مولکولهای آلی حیاتی در دنبالهدار میانستارهای 3I/ATLAS توسط تلسکوپ فضایی SPHEREx ناسا، گامی مهم در درک منشأ احتمالی حیات در کیهان محسوب میشود. این تلسکوپ که تنها چند ماه پیش از این رصد در مارس ۲۰۲۵ به مدار زمین پرتاب شده بود، توانست در جریان نزدیکترین گذر این دنبالهدار به زمین در دسامبر ۲۰۲۵، ترکیبات آلی آن را مشاهده کند. موادی مانند متانول، سیانید و متان شناسایی شدند که هرچند برای فرایندهای بیولوژیکی ضروریاند، منشأ آنها لزوماً بیولوژیکی نیست.
دنبالهدار 3I/ATLAS به عنوان سومین بازدیدکننده میانستارهای شناسایی شده و احتمالا قدیمیترین دنبالهدار رصدشده، پس از نزدیک شدن به خورشید، مقادیر زیادی مواد غنی از کربن از خود آزاد کرد. این مواد شامل مولکولهای آلی، دوده و غبار سنگی هستند که جزو مواد معمول منظومه شمسی اولیه به شمار میروند. این یافتهها نظریه مطرحی مبنی بر اینکه دنبالهدارها ممکن است عامل انتقال بذر حیات به اجرام کیهانی، از جمله زمین، باشند را تقویت میکند.
جزئیات فنی و زمانبندی رصدها
تلسکوپ SPHEREx برای اسکن آسمان شب و بررسی گازهای اطراف دنبالهدارها و جستجوی مواد تشکیلدهنده حیات طراحی شده است. رصدها در بازه ۸ تا ۱۵ دسامبر ۲۰۲۵، زمانی که دنبالهدار 3I/ATLAS در نزدیکترین فاصله (حدود ۲۷۰ میلیون کیلومتر) از زمین قرار داشت، انجام شد. این یافتهها در فوریه ۲۰۲۶ در یادداشتهای تحقیقاتی انجمن نجوم آمریکا (AAS) منتشر شدند.
- شناسایی متانول، سیانید و متان به عنوان مواد تشکیلدهنده بالقوه حیات.
- 3I/ATLAS سومین دنبالهدار میانستارهای رصد شده است.
- هدف اصلی SPHEREx جستجوی مواد سازنده حیات در اجرام سماوی است.
- این دنبالهدار پس از نزدیک شدن به خورشید، میزان زیادی مواد غنی از کربن آزاد کرده است.
- فضاپیمای جونو ناسا فرصت مطالعه دقیق بیشتری بر روی دنبالهدار در مسیر مشتری خواهد داشت.
کری لیسه، ستارهشناس آزمایشگاه جان هاپکینز، بیان کرد که غلظت بالای مواد آلی در دنبالهدار، اهمیت این کشف را برای نجوم و زیستشناسی فضایی افزایش میدهد.
یونسو باخ، معاون سرپرست تیم مطالعاتی SPHEREx، مشاهده این بازدیدکننده میانستارهای را تنها چند ماه پس از پرتاب تلسکوپ، یک اتفاق خوششانس و گامی مهم در علم دانست.
این کشف بزرگ توسط SPHEREx، پنجره جدیدی را به سوی فرآیندهای اولیه شکلگیری حیات در کیهان میگشاید و مسیر مطالعات آینده در زمینه اخترزیستشناسی را روشنتر میسازد.
