پرتاب ماهواره جامجم ۱ صداوسیما از قزاقستان به فضا
ماهواره جامجم ۱، اولین ماهواره زمینآهنگ صداوسیما با نام بینالمللی Iran DBS، با هدف توسعه زیرساختهای پخش تعاملی از پایگاه فضایی قزاقستان به مدار زمین پرتاب شد.
پرتاب ماهواره جامجم ۱ و تحقق استقلال رسانهای ایران
ماهواره جامجم ۱ به عنوان اولین ماهواره زمینآهنگ متعلق به سازمان صداوسیما، با موفقیت از پایگاه فضایی بایکنور قزاقستان به فضا پرتاب و در مدار زمین قرار گرفت. این رویداد که در تاریخ ۲۳ بهمن ۱۴۰۴ رخ داد، گامی راهبردی در عرصه فناوری فضایی و رسانهای کشور محسوب میشود و نام ایران را به عنوان یکی از دارندگان ماهوارههای زمینثابت اختصاصی ثبت کرد. این ماهواره با نام بینالمللی Iran DBS، پروژهای کلیدی در راستای توسعه زیرساختهای مستقل صداوسیما است. مأموریت اصلی جامجم ۱، تجهیز شبکههای ملی و برونمرزی به زیرساختهای پخش همگانی تعاملی است که این امر امکان ارتباط دوطرفه میان کاربر و رسانه را فراهم میسازد.
این دستاورد نشاندهنده بلوغ صنعت مخابرات فضایی کشور است. طراحی این ماهواره با هدف پشتیبانی از انتقال سیگنالهای صوتی و تصویری در قالب سامانههای هوشمند انجام شده است. همچنین تجهیز این ماهواره به چندین لایه امنیتی داده و کنترل رمزنگاریشده، تضمینکننده پایداری ارتباط و حفظ استقلال فنی در برابر تهدیدات خارجی است.
مسیر حرکت و موقعیت نهایی ماهواره
انتظار میرود ماهواره جامجم ۱ طی سه هفته آینده به موقعیت نهایی مداری خود در ۳۴ درجه شرقی منتقل و تثبیت شود. این موقعیت مداری قابلیت پوشش ارتباطی قوی برای سراسر ایران و کشورهای همجوار (مانند عراق و افغانستان) و همچنین دسترسی مطمئن برای شبکههای برونمرزی در اروپا و غرب آسیا را فراهم میسازد. این ماهواره با موشک قدرتمند “پروتون-ام” به فضا پرتاب شد.
تفاوت فنی جامجم ۱ با ماهوارههای DTH
یکی از نکات فنی مهم در مورد جامجم ۱ تمایز آن از ماهوارههای پخش مستقیم تلویزیونی استاندارد (DTH) است. برخلاف ماهوارههای DTH که سیگنالها را برای گیرندههای خانگی عادی ارسال میکنند، جامجم ۱ تنها برای استفاده با تجهیزات حرفهای و ایستگاههای زمینی پیشرفته طراحی شده است و قابلیت اتصال به گیرندههای معمولی را ندارد. این تمرکز بر کاربردهای سازمانی و زیرساختی، کیفیت و سرعت اجرای خدمات پخش تعاملی را تضمین میکند.
- هدف اصلی: ایجاد بستر نوین برای پخش و ارتباطات بینقارهای.
- فناوری: مجهز به سامانههای هوشمند برای انتقال دادههای دوطرفه.
- استقلال: کاهش وابستگی به زیرساختهای بینالمللی مخابراتی.
- کنترل: قابلیتهای پیشرفته مانیتورینگ و مدیریت تداخل فرکانسی از مراکز زمینی.
- پوشش: پوششدهی کامل ایران و مناطق وسیعی از خاورمیانه و شمال آفریقا.
معاونت توسعه و فناوری رسانه صداوسیما تأیید کرده است که این مأموریت، نخستین گام جدی در مسیر تحقق فناوری پخش همگانی تعاملی برای رسانه ملی است.
این ماهواره نماد ورود ایران به مرحلهای تازه از توسعه زیرساختهای مستقل و بومی در زمینه پخش و ارتباطات فضاپایه به شمار میرود و نقط عطفی در تاریخ فناوری رسانه ملی است.
در مجموع، پرتاب ماهواره جامجم ۱، بیانگر رسیدن صنعت فضایی ایران به مرحلهای از بلوغ فنی است که امکان پیادهسازی کامل دیجیتالیسازی نظام پخش ملی را بدون وابستگی خارجی فراهم میآورد و نقش کشور را از مصرفکننده صرف به مالک فناوری ارتقا میدهد.
