رشد بیسابقه ذخایر طلای چین و پیامدهای ژئوپلیتیکی آن
چین با افزایش سرسامآور ذخایر طلا به بیش از ۹۰ هزار کیلوگرم، سناریوی «دلارزدایی» و آمادگی برای بحرانهای اقتصادی را کلید زده؛ تحلیلگران این روند را نشانه ورود به دوران پرریسک جهانی میدانند.
رشد بیسابقه ذخایر طلای چین
در حالی که تنشهای خاورمیانه به اوج خود رسیده و ارتش آمریکا در پایگاههای منطقهای در حالت آمادهباش کامل بهسر میبرد، چین بهطور همزمان رکوردی تاریخی در انباشت طلا ثبت کرده است. بررسیهای اخیر نشان میدهد از اواخر ۲۰۲۳ تا آستانه ۲۰۲۵، ذخایر طلای پکن از چندهزار کیلوگرم به بیش از ۹۰ هزار کیلوگرم جهش یافته؛ جهشی که به گفته کارشناسان صرفاً یک تصمیم مالی ساده نیست، بلکه پیامی روشن مبنی بر آمادهسازی برای «اتفاقی بزرگ» در نظام پولی جهانی است.
سیاست احتیاطی ۲۰۰۹ تا ۲۰۲۳
در بازه ۱۴ ساله پیشین، چین ترکیبی از دلار و اوراق خزانه آمریکا را ستون اصلی ذخایر ارزی خود قرار داده بود؛ طلا نقش حاشیهای داشت و نوسانات اندکی در حجم آن دیده میشد. این رویکرد محافظهکارانه اما از اوایل ۲۰۴۲ (۲۰۲۴ میلادی) تغییر کرد و خریدهای کلان طلا آغاز شد.
دلارزدایی و تقویت یوآن
تحلیلگران «دلارزدایی» را محرک اصلی این راهبرد میدانند. پکن با کاهش وابستگی به دلار قصد دارد در بلندمدت قدرت یوآن را در معادلات جهانی افزایش دهد و بدین ترتیب نظام مالی چین را در برابر تحریمها و نوسانات سیاسی مصون نگه دارد.
طلای استراتژیک در برابر بحران
از دید اقتصادی، طلا داراییای است که از سیاستهای پولی دولتها تأثیر کمتر میپذیرد؛ بنابراین در دوران پرریسک، پناهگاه امنی برای حفظ ارزش ذخایر محسوب میشود. چین با انباشت فزاینده طلا عملاً خود را برای سناریوهایی مانند تشدید جنگ تجاری، تشدید تحریمها یا حتی درگیری نظامی در منطقه آماده میکند.
زنگ خطر برای بازارهای جهانی
روند فعلی حاکی از آن است که سایر کشورها نیز ممکن است به الگوی چین روی آورده و خرید طلا را تشدید کنند؛ اتفاقی که میتواند تعادل عرضه و تقاضای جهانی طلا را برهم زند و قیمتها را بهطور پایدار بالا نگه دارد.
«چین در حال مخابره پیامی واضح است: طلا ابزاری استراتژیک در دست یک دولت قوی است و میتواند معادلات آینده را بهلحاظ اقتصادی و ژئوپلیتیکی تغییر دهد.»
«افزایش ذخایر طلا صرفاً تصمیمی مالی نیست؛ نشانهای برای ورود به دورانی تازه و پرچالش در نظام بینالملل است.»
- چین در کمتر از دو سال بیش از ۸۵ هزار کیلوگرم به ذخایر طلای خود افزود.
- سیاست «دلارزدایی» پکن میتواند در بلندمدت جایگاه دلار را تضعیف کند.
- خیز جهانی برای خرید طلا ممکن است قیمتها را بهطور پایدار افزایش دهد.
- ذخیرهسازی طلا ابزاری برای مقابله با تحریمها و بحرانهای مالی است.
- روند کنونی نشانه کاهش اعتماد کشورها به ثبات نظام پولی مبتنی بر دلار.
با توجه به همزمانی این اقدام چین با افزایش تنشها در خاورمیانه و تقویت حضور نظامی آمریکا، به نظر میرسد بازیابی طلا بهمثابه یک سپر اقتصادی در برابر شوکهای احتمالی آینده تبدیل شده است. اگر این روند ادامه یابد، احتمال تغییرات ساختاری در نظام پولی بینالمللی و جانشینی تدریجی داراییهای جایگزین برای دلار دور از ذهن نخواهد بود.
