مصاحبه شاه با اشپیگل درباره قیمت نفت و اقتصاد ایران
گفتوگوی مفصلی از محمدرضا پهلوی با مجله آلمانی اشپیگل درباره سیاستهای نفتی، اقتصادی و نظامی ایران پیش از انقلاب که دیدگاههای رسمی حکومت پهلوی را نشان میدهد.
مصاحبه تاریخی شاه با اشپیگل
این گفتوگوی مفصل که در آذرماه ۱۳۵۵ انجام شد، یکی از مهمترین اسناد دیدگاه رسمی حکومت پهلوی به مسائل اقتصادی و سیاسی آن دوره محسوب میشود. شاه در این مصاحبه به دفاع از سیاستهای افزایش قیمت نفت، خرید تسلیحات نظامی و برنامههای توسعهای کشور پرداخته و در عین حال به برخی کاستیهای مدیریتی اشاره میکند.
- موضوع قیمت نفت: شاه بر ضرورت افزایش ۱۵ درصدی قیمت نفت تاکید کرد و گفت: “میخواهید نفت ما را به بهای هیچ مصرف کنید و اکتشافات خود را به بهای خون ما به ما بفروشید؟!”
- مسائل اقتصادی: اعتراف به بلندپروازانه بودن برخی برنامههای عمرانی و مشکلات زیرساختی مانند ترابری
- خرید تسلیحات: توجیه خریدهای گسترده نظامی با استناد به نیازهای امنیتی منطقه
- وابستگی به کارشناسان خارجی: اشاره به ضرورت استفاده از متخصصین بینالمللی
شاه در پاسخ به انتقادات گفت: “من ابدا عقاب اوپک نیستم و افزایش ۱۵ درصدی را حداقل ضروری میدانم.”
در مورد مشکلات اقتصادی اعتراف کرد: “در مجموع نمیتوانم وضع اقتصادی خودمان را شکستپذیر بدانم، زیرا با یک اقتصاد مختلط روبهرو هستیم.”
این مصاحبه تصویری از فضای ذهنی حاکم بر تصمیمگیریهای آن دوره ارائه میدهد که هم حاوی اعتماد به تواناییهای اقتصادی و هم نشاندهنده نادیده گرفتن برخی محدودیتهاست.
