درسی که آخوند خراسانی به طلبه ضدمشروطه داد
روایتی اخلاقی از آخوند خراسانی درباره رفتار با مخالفان فکری در دوره مشروطه که از زبان سید موسی شبیری زنجانی نقل شده و اهمیت اخلاق اختلاف در میان علمای دین را نشان میدهد.
درس اخلاقی آخوند خراسانی در برخورد با مخالف
این حکایت تاریخی که از زبان سید موسی شبیری زنجانی نقل شده است، به روش اخلاقی آخوند خراسانی در برخورد با یکی از شاگردانش میپردازد که پس از صدور حکم وجوب تأیید مشروطه توسط آخوند، از ایشان برید و حتی به سبّ و لعن او پرداخت. زمانی که این طلبه به دلیل نیاز مالی مجبور شد با گروهی از مقلدان آخوند به منزل ایشان برود، آخوند خراسانی با احترام فوقالعاده با او برخورد کرد و بدون اینکه به پول دست بزند، او را شخصی فاضل و متقی معرفی نمود.
- آخوند خراسانی تأکید کرد که اختلاف نظر در مسائل فقهی امری طبیعی است
- ایشان مخالفت طلبه را وظیفه شرعی او دانست و نگهد که نباید برای دریافت پول از عقیده خود برگردد
- این رفتار نشاندهنده وسعت نظر و احترام به مخالف فکری در سنت فقهای شیعه است
- روایت از منابع معتبر و با ذکر سند کامل نقل شده است
"اگر ما تأیید مشروطه را بر خود لازم میدانیم و آقای طباطبایی هم حرام میداند، دو اختلاف نظر است مثل سایر امور جزئی" "من به کتب فقهی فقها مراجعه کردم ولی در هیچ یک ندیدم که بگویند از شرایط استحقاق سهم امام ارادت به آخوند خراسانی است"
این حکایت نمونهای ارزشمند از اخلاق علمی و تحمل مخالف در تاریخ اندیشه دینی ایران محسوب میشود.
