چرا در برخی مبتلایان به دیابت بهبودی حاصل نمی‌شود؟/ نقش روان درمانی در کنترل قند خون

نقش سلامت روان در کنترل دیابت

دیابت تنها یک بیماری جسمی نیست؛ بلکه شرایطی است که بدن و ذهن به‌طور مستقیم و مداوم روی یکدیگر اثر می‌گذارند. مدیریت قند خون، تزریق انسولین، پایش رژیم غذایی و سازگاری با محدودیت‌ها، همگی چالشی روانی به همراه دارند. روان‌شناسی امروز معتقد است که درمان دیابت بدون توجه به سلامت روان، ناقص و کم‌اثر خواهد بود.

استرس و نوسانات قند خون

• استرس سبب ترشح هورمون‌هایی مانند کورتیزول و آدرنالین می‌شود که قند خون را افزایش می‌دهند
• این روند کنترل بیماری را سخت‌تر و نیاز به دارو یا انسولین را بیشتر می‌کند
• کاهش استرس روانی یکی از مؤثرترین روش‌های بهبود کنترل دیابت است

افسردگی و اضطراب؛ دشمنان مدیریت دیابت

• بیش از یک‌سوم افراد مبتلا به دیابت افسردگی یا اضطراب را تجربه می‌کنند
• این مشکلات باعث کاهش انگیزه برای ورزش، رژیم غذایی و پایش قند خون می‌شوند
• درمان افسردگی و اضطراب با روان‌درمانی، احتمال کنترل موفق دیابت را افزایش می‌دهد

"روان‌شناسی به تنهایی نمی‌تواند دیابت را درمان کند به‌خصوص دیابت نوع یک که نیازمند انسولین است. اما در دیابت نوع دو عوامل روانی و رفتاری نقش بسیار پررنگ‌تری دارند."

روش‌های کنترل نوسانات قند خون

• رفتار درمانی شناختی (CBT) و مصاحبه انگیزشی
• آموزش مهارت‌های مدیریت هیجان و ذهن‌آگاهی
• روش‌های تن‌آرامی مانند مدیتیشن، تنفس عمیق و یوگا
• این روش‌ها باعث کاهش استرس، کاهش سطح کورتیزول و در نتیجه کاهش پایدار قند خون می‌شوند

نقش حمایت اجتماعی و خانوادگی

• تنهایی و نداشتن حمایت عاطفی باعث تشدید استرس می‌شود
• حضور اطرافیان همراه در یادآوری دارو و حمایت عاطفی سبب بهتر شدن پایبندی به درمان می‌شود

"ترکیب درمان پزشکی با مداخله‌های روان‌شناختی مثل مدیریت استرس، اصلاح سبک زندگی و حمایت اجتماعی، کامل‌ترین و مؤثرترین نوع درمان برای کنترل بیماری دیابت است."

مراقبت‌های روانی در دیابت به‌طور مستقیم روی قند خون، هورمون‌ها، رفتارها و کیفیت زندگی اثر می‌گذارد و یکی از قدرتمندترین ستون‌های درمان دیابت محسوب می‌شود.