مقایسه وزرای امور خارجه جمهوری اسلامی از سنجابی تا عراقچی
تحلیلی از سیر تحول دیپلماسی ایران از طریق بررسی عملکرد وزرای امور خارجه مختلف، با تمرکز بر تفاوتهای رویکردی میان شخصیتهایی مانند ظریف و عراقچی و ارزیابی تأثیر فرد بر کارکرد دیپلماسی.
تحلیلی بر سیر تحول دیپلماسی ایران
این متن به مقایسهای تاریخی از وزرای امور خارجه جمهوری اسلامی ایران میپردازد و تحول رویکردهای دیپلماتیک از ابتدای انقلاب تاکنون را بررسی میکند. نویسنده با مرور عملکرد افراد مختلف، از کریم سنجابی و ابراهیم یزدی گرفته تا محمدجواد ظریف و سیدعباس عراقچی، بر این نکته تأکید دارد که دیپلماسی فراتر از ظواهر تشریفاتی است و به ایدهپردازی و استراتژی نیازمند است.
- وزرای اولیه: دورهای با چهرههای سیاسی باسابقه مانند سنجابی (از جبهه ملی) و یزدی (همراه امام در نوفل لوشاتو) که با وجود سوابق، برخی فاقد تجربه اجرایی مستقیم در امور خارجه بودند.
- دوره میانه: حضور افرادی مانند علیاکبر ولایتی به مدت ۱۶ سال که رویکردی دیپلماتیکتر و کمحاشیهتر داشت و لقب "گرومیکو ایران" را گرفت.
- دوره مدرن: ظهور چهرهای مانند جواد ظریف که با برجام و مدیریت بحران شناخته شد و بر "دیپلماسی فعال" و جایگزینی مفهوم "رقیب" به جای "دشمن" تأکید کرد.
نویسنده معتقد است: "دیپلماسی تنها بستن یقه تا بالا و مراقبت از دگمه کت موقع ایستادن و لبخندهای مصنوعی و جوابهای مبهم نیست."
ظریف میگوید: "مزیت نسبی ایران «با هم کار کردن» و «قرار گرفتن در حلقه وصل» است، نه زیستن در منطق دشمنی و حذف."
در مقابل، عملکرد سیدعباس عراقچی به عنوان "خستهترین و منتظرترین وزیر" توصیف شده که با اظهاراتی مانند "تحریم، برکت است" مورد نقد قرار گرفته است. متن استدلال میکند که تفاوت فردی در عرصه دیپلماسی بسیار تأثیرگذار است و نمیتوان آن را نادیده گرفت.
