ذهنهای پراکنده: نگاهی متفاوت به اختلال کمتوجهی بیشفعالی
کتاب «ذهنهای پراکنده» اثر گبور مته با نگاهی انتقادی به روایتهای رایج پزشکی، اختلال کمتوجهی ـ بیشفعالی را نه نقصی ژنتیکی، بلکه تأخیری رشدی در بستر تجربههای عاطفی اولیه میداند.
ذهنهای پراکنده: رویکردی انقلابی به ایدیاچدی
کتاب «ذهنهای پراکنده» اثر گبور مته، پزشک و نویسنده کانادایی، رویکردی بنیادین به اختلال کمتوجهی-بیشفعالی ارائه میدهد. برخلاف روایت رایج پزشکی که ایدیاچدی را نقصی ژنتیکی و ثابت میداند، مته آن را تأخیری رشدی در سیستم خودتنظیمی مغز معرفی میکند که در بستر تجربههای عاطفی اولیه شکل میگیرد.
- ایدیاچدی به مثابه سازگاری: بسیاری از رفتارهای برچسبخورده به عنوان "نقص توجه" در واقع واکنشهای تطبیقی به محیطی بیشتحریککننده یا ناامن هستند
- نقش محیط در رشد مغز: مغز کودک در تعامل با محیط عاطفی رشد میکند و نیازمند امنیت روانی، ارتباط پایدار و پاسخگویی عاطفی است
- انتقاد از ساختارهای اجتماعی: جامعه مدرن با تأکید افراطی بر بهرهوری خطی، ذهنهای پراکنده را به حاشیه میراند
- والدین مقصر نیستند: مته بر این تأکید میکند که والدین اغلب در شرایط دشوار بهترین عملکرد را دارند
- امکان التیام حتی در بزرگسالی: با استفاده از مفهوم نوروپلاستیسیته، کتاب نشان میدهد مغز حتی در بزرگسالی قادر به تغییر است
"ژنتیک زمینه را فراهم میکند، اما این محیط و تجربههای عاطفی اولیهاند که تعیین میکنند این زمینه چگونه بالفعل شود"
"پشت هر ذهن بهظاهر آشفته، داستانی از سازگاری، مقاومت و تلاش برای بقا نهفته است"
این کتاب با ترجمه مهسا صباغی و انتشار توسط نشر میلکان، در زمانی منتشر شده که توجه به سلامت روان در ایران پررنگتر شده و میتواند به گفتوگوی عمومی درباره پیوند روان، تجربه و جامعه کمک کند.
