انتخابی که نباید اجبار باشد؛ اشتغال یا مادری؟
بررسی چالشهای زنان ایرانی در مواجهه با انتخاب میان اشتغال و مادری، با تأکید بر نبود حمایتهای کافی و تأثیر عوامل مختلف بر مشارکت اقتصادی زنان در استانهای مختلف ایران طی سالهای ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۹.
انتخابی که نباید اجبار باشد؛ اشتغال یا مادری؟
این مقاله به بررسی چالشهای پیشروی زنان ایرانی در تعادلبخشی میان نقشهای خانوادگی و حرفهای میپردازد. با وجود ارتقای سطح تحصیلات و تمایل زنان به حضور در بازار کار، محدودیتهای ساختاری، فرهنگی و اجتماعی باعث شده است که نرخ مشارکت اقتصادی زنان همچنان پایین بماند و نرخ بیکاری آنان دو برابر مردان باشد.
عوامل مؤثر بر مشارکت اقتصادی زنان
- باروری: افزایش باروری با کاهش ۱.۶۶ درصدی مشارکت اقتصادی همراه است، زیرا مسئولیتهای مراقبت از کودکان زمان و انرژی زنان را محدود میکند.
- سواد: افزایش سطح سواد زنان به دلیل نبود تناسب بین تحصیلات و فرصتهای شغلی، منجر به کاهش ۸.۷۳ درصدی مشارکت اقتصادی شده است.
- شهرنشینی: حضور زنان در شهرها با دسترسی به فرصتهای شغلی بیشتر و زیرساختهای بهتر، افزایش ۳۲.۴۱ درصدی مشارکت اقتصادی را در پی دارد.
- نابرابری درآمد: افزایش نابرابری درآمد با فشار اقتصادی بر خانوادهها، زنان را به ورود به بازار کار وادار میکند و مشارکت اقتصادی را ۱۵.۲۱ درصد افزایش میدهد.
“زنان شهری به دورههای مهارتی دسترسی بهتری دارند که میتواند آنها را برای ورود به بازار کار آمادهتر کند.” “افزایش باروری معمولاً به دلیل افزایش مسئولیتهای مراقبت از کودکان، کاهش زمان و انرژی زنان برای مشارکت در فعالیتهای اقتصادی را به همراه دارد.”
راهکارهای پیشنهادی
- سیاستهای حمایتی: ایجاد تسهیلات مالی برای مراکز مراقبت از کودکان و مشوقهای مالی برای ورود زنان به بازار کار.
- برنامههای آموزشی: توسعه مهارتهای متناسب با نیاز بازار کار و حذف موانع قانونی و فرهنگی.
- توسعه زیرساختها: بهبود دسترسی به خدمات بهداشتی، آموزشی و مراقبتی برای حمایت از زنان شاغل.
این بررسی نشان میدهد که تدوین سیاستهای کارآمد میتواند به بهبود مشارکت اقتصادی زنان و کاهش نابرابریهای جنسیتی در بازار کار کمک کند.




