رکوردشکنی سریعترین زیردریایی هستهای تاریخ: زیردریایی شوروی K-222
مروری بر داستان K-222، سریعترین زیردریایی هستهای جهان متعلق به شوروی که با سرعت خیرهکننده ۸۲.۸ کیلومتر بر ساعت رکورددار است و نقش آن در دوران جنگ سرد.
رکورد سرعت افسانهای در اعماق اقیانوس
در اوایل دهه ۱۹۷۰ میلادی و در اوج جنگ سرد، اتحاد جماهیر شوروی پروژهای جاهطلبانه را برای توسعه سریعترین زیردریایی هستهای تاریخ آغاز کرد. هدف اصلی ساخت شناوری بود که بتواند با سرعتی برقآسا از هر تعقیبکنندهای بگریزد و در عین حال، توانایی حمل موشکهای استراتژیک دوربرد را داشته باشد. نتیجه این تلاش، زیردریایی K-222 بود که در محافل ناتو با نام «Papa class» شناخته میشد و با طول ۱۰۶.۶ متر و خدمهای حدود ۸۲ نفر در سال ۱۹۶۹ عملیاتی شد.
این زیردریایی مجهز به تسلیحات هستهای تهاجمی، مفهوم جدیدی از تهدید زیردریاییها را تعریف کرد. رکوردشکنی اصلی در سال ۱۹۷۱ و طی آزمایشها رخ داد؛ K-222 توانست به سرعت ۴۴.۷ گره دریایی (معادل تقریبی ۸۲.۸ کیلومتر بر ساعت) دست یابد. این سرعت، آن را در رده شناورهای بسیار سریع قرار داد، در حالی که اکثر زیردریاییهای مدرن تهاجمی با سرعتی حدود ۲۵ گره حرکت میکنند. دستیابی به این سرعت، مدیون طراحی آبدینامیک پیشرفته و بهرهگیری از یک راکتور هستهای بسیار قدرتمند بود.
چالشهای سرعت بالا و نویز تولیدی
دستیابی به سرعتهای بالای ۸۰ کیلومتر بر ساعت زیر آب، چالشهای مهندسی عظیمی را به همراه داشت. کشش آب (Drag) در این سرعتها بهشدت افزایش یافته و فشار زیادی بر بدنه تیتانیومی زیردریایی وارد میکرد که این امر منجر به مسائل ساختاری در پوسته و اتصالات داخلی شد. مهمتر از آن، سرعت بالا نویز بسیار زیادی تولید میکرد.
گزارشها حاکی از آن است که در حداکثر سرعت، سطح نویز داخل K-222 به حدود ۱۰۰ دسیبل میرسید. این میزان نویز، که در حد یک کنسرت راک یا صدای چکش برقی است، نه تنها برای خدمه آزاردهنده بود، بلکه پنهانکاری زیردریایی را به طور کامل از بین میبرد و ردیابی آن توسط سونارهای دشمن را بسیار آسان میساخت.
پایان عملیاتی یک رکورددار
با وجود اینکه ویژگی سرعت بالا، K-222 را مشهور کرد، اما این ویژگی در نهایت مانع از کارایی عملیاتی آن شد. با این حال، عمر عملیاتی زیردریایی به دلیل یک حادثهی داخلی پایان یافت. در ۳۰ سپتامبر ۱۹۸۰، حین عملیات نگهداری راکتور، رعایت نکردن پروتکلها منجر به راهاندازی کنترلنشده و آسیب جدی به هسته راکتور شد. این حادثه ضربه نهایی را به این شناور وارد کرد.
«درس اصلی از این زیردریایی این بود که در نبردهای زیرآبی، پنهانکاری و سکوت، مهمتر از سرعت خام است.»
K-222 برای چند سال دیگر به عملیات ادامه داد اما نهایتاً در سال ۱۹۸۸ از خدمت خارج و در سال ۲۰۱۰ اوراق شد. این زیردریایی شوروی همچنان رکورد سرعت رزمی زیردریایی هستهای را در اختیار دارد و نمادی از تعقیب سرعت در معماری نظامی دوران جنگ سرد است.
- K-222 با سرعت ۴۴.۷ گره (۸۲.۸ کیلومتر بر ساعت) رکورددار سرعت زیردریاییهای عملیاتی است.
- بدنهی تیتانیومی آن برای تحمل فشارهای سرعت بالا طراحی شده بود.
- نویز تولیدی در حداکثر سرعت، پنهانکاری آن را از بین میبرد.
- حادثه در سیستم راکتور در سال ۱۹۸۰ منجر به پایان عمر عملیاتی آن شد.
- این فناوری برای شوروی اهمیت استراتژیک بالایی در برابر تهدیدات غرب داشت.
