آغاز کاوش باستان‌شناختی در صحن شمالی کاخ اردشیر فیروزآباد

پژوهش‌های نوین در کاخ اردشیر فیروزآباد

فصل نخست طرح جامع پژوهشی و کاوش باستان‌شناختی در محدوده کاخ ساسانی اردشیر فیروزآباد، با تمرکز بر صحن شمالی این مجموعه تاریخی، از نیمه دی ماه ۱۴۰۴ آغاز به کار کرده است. این پروژه با سرپرستی دکتر آزیتا میرزایی از پژوهشکده باستان‌شناسی و با حمایت اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان فارس، به عنوان بخشی از پایگاه میراث جهانی منظر باستان شناسی ساسانی فارس، اجرا می‌شود. هدف اصلی این کاوش‌ها، تولید داده‌های مرجع قابل اتکا، بازخوانی سازمان فضایی کاخ، تبیین کارکردهای معماری – آیینی آن و خواناسازی ساختارهای مدفون، به‌ویژه در بخش شمالی محوطه است. این مطالعات عمیق به درک بهتر جایگاه این اثر شاخص در نظام معماری و استقرارهای دوره ساسانی کمک شایانی خواهد کرد.

رویکردهای نوین در کاوش‌ها

این فصل از پژوهش از مجموعه‌ای از روش‌های نوین مستندسازی و مطالعات غیرمخرب بهره می‌برد تا کمترین آسیب به ساختار اصلی وارد شود. این روش‌ها شامل نقشه‌برداری دقیق توپوگرافیک، فتوگرامتری زمینی و هوایی با استفاده از پهپاد، و مطالعات ژئوفیزیکی هستند. علاوه بر این، کاوش‌های هدفمند در بقایای معماری صحن مقابل ایوان شمالی در دستور کار تیم پژوهشی قرار دارد تا بتوانند کارکردهای بنا و گاه‌نگاری دقیق‌تری از آن ارائه دهند. تمرکز این کاوش‌ها بر تحلیل‌های باستان‌شناختی و داده‌های میدانی است تا تحولات کاخ در پیوند با منظرهای فرهنگی جهانی منطقه ساسانی روشن شود.

• اجرای طرح جامع پژوهشی با هدف بازخوانی سازمان فضایی کاخ.
• استفاده از تکنیک‌های غیرمخرب مانند فتوگرامتری هوایی و مطالعات ژئوفیزیکی.
• کاوش‌های هدفمند در بخش شمالی محوطه برای شناسایی ساختارهای مدفون.
• تبیین کارکردهای معماری و آیینی بنا در دوره ساسانی.
• همکاری تیمی ده نفره پژوهشی-اجرایی در عملیات کاوش.

این پژوهش با تکیه بر داده‌های میدانی و تحلیل‌های باستان‌شناختی، در پی ارتقای درک علمی از جایگاه کاخ اردشیر فیروزآباد در نظام معماری ساسانی است.

«کاوش تا پایان بهمن ماه ادامه خواهد داشت و دستاوردهای علمی این فصل متعاقباً اطلاع‌رسانی خواهد شد.»

این فصل از کاوش‌ها که تا پایان بهمن ماه ادامه دارد، یک گام اساسی در جهت مستندسازی و حفاظت از یکی از مهم‌ترین بناهای دوره ساسانی در استان فارس محسوب می‌شود. نتایج حاصل از این مطالعات، که با به‌کارگیری فناوری‌های مدرن همراه است، می‌تواند اطلاعات بنیادینی در مورد نحوه عملکرد و اهمیت تاریخی کاخ اردشیر ارائه دهد.