ادعای وال استریت ژورنال: تهدید متقابل ایران و آمریکا به خروج از مذاکرات هستهای
کشمکشهای دیپلماتیک و نظامی بین ایران و آمریکا در روز سهشنبه، احتمال خروج مذاکرات هستهای از مسیر اصلی را مطرح کرد، هرچند مقامات آمریکایی از تداوم نشستها خبر دادند.
تحولات اخیر در تنشهای دیپلماتیک ایران و آمریکا
گزارشها حاکی از افزایش تنشها میان ایران و ایالات متحده آمریکا است که موجب شد برای مدتی این پرسش مطرح شود که آیا مذاکرات هستهای بین تهران و واشنگتن با شکست مواجه خواهد شد یا خیر. این اوجگیری تنشها پس از اقدامات تحریکآمیز نظامی رخ داد؛ از جمله سرنگونی یک پهپاد ایرانی توسط آمریکا نزدیک به ناو هواپیمابر «یواساس آبراهام لینکلن» و تلاش قایقهای مسلح ایرانی برای توقف یک کشتی با پرچم آمریکا. با وجود این حوادث، مقامات آمریکایی تأکید کردند که دیدارهای برنامهریزی شده میان دو طرف همچنان پابرجاست و دیپلماسی روی میز باقی مانده است، زیرا قرار بود فرستاده ویژه آمریکا در نشست ترکیه شرکت کند.
“این اظهارات نشاندهنده آن بود که علیرغم درگیریها در خلیج فارس، همچنان یک مسیر دیپلماتیک برای دستیابی به توافق بر سر فعالیتهای هستهای تهران، برنامه موشکهای بالستیک و حمایت از گروههای متحد منطقهای یعنی حماس و حزبالله وجود دارد.”
بر اساس ادعای وال استریت ژورنال، چالش اصلی این است که طرفین یکدیگر را به خروج از مذاکرات تهدید کردهاند. برخی مقامات آمریکایی تهاجمیتر شدن رویکرد ایران در زمان تقویت توان نظامی آمریکا در خاورمیانه را مورد پرسش قرار دادند. تحلیلگران معتقدند که این حوادث ممکن است نشاندهنده مخالفت جناحهای تندرو در ساختار حاکمیت ایران با روند مذاکره باشد. این تحلیلگر اشاره کرد که در زمان حمله، جناحها متحد هستند، اما در زمان میانجیگری، کارشکنی صورت میگیرد.
ملاحظات نظامی و دیپلماتیک
حوادث نظامی در روز سهشنبه شامل مانورهای غیرضروری پهپاد ایرانی شاهد-۱۳۹ در نزدیکی ناو لینکلن و اقدام قایقهای سپاه پاسداران به سمت یک نفتکش آمریکایی بود. این اقدامات ریسک بزرگی تلقی میشود که ممکن است با هدف آزمودن عزم آمریکا برای وارد کردن ضربهای سنگین انجام شده باشد.
- تنشزایی: افزایش حضور نظامی آمریکا و اقدامات تهاجمی ایران در منطقه تنشها را تشدید کرده است.
- تهدید متقابل: ادعا شده است که ایران تهدید به خروج از مذاکرات کرده و آمریکا نیز گزینه ترک میز را مد نظر قرار داده است.
- چالشهای موضوعی: ایران در جبهه دیپلماتیک، در حال فشار برای تغییر محل مذاکرات از ترکیه به عمان و محدود کردن مذاکرات صرفاً به موضوع هستهای است.
- سبک مذاکره: برخی دیپلماتهای سابق این رفتار ایران را تکرار تکنیکهای مذاکراتی برای پس گرفتن امتیازات واگذار شده دانستهاند.
- موضع آمریکا: دولت آمریکا علاوه بر غنیسازی اورانیوم، خواستار امتیازاتی در زمینه موشکهای بالستیک و حمایت از گروههای منطقهای است، موضوعی که ایران علناً آن را رد کرده است.
“تندروها با این قمار که شاید آمریکا عزم کافی برای وارد کردن ضربهای سنگین نداشته باشد، ریسک بزرگی میکنند. این همان تاکتیکهای معمول است؛ اما اگر کبریت را روشن کنید، ممکن است در نهایت خودتان بسوزید.”
علیرغم همه این تنشها و عقبنشینیهای احتمالی ایران از چارچوب مذاکرات، انتظار تداوم گفتگوها در هفته جاری وجود دارد که نشان میدهد کانالهای دیپلماتیک هنوز باز هستند، هرچند که خطر از دست رفتن صبر رئیسجمهور آمریکا و صدور دستور حمله نظامی کماکان یک هشدار جدی باقی مانده است.
