بحران ارزی واردات برنج؛ هشدار واردکننده پیش از ماه رمضان
واردکنندگان برنج نسبت به تداوم بحران ارزی و معوقات یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون یورویی هشدار میدهند؛ وضعیتی که توان تأمین بازار را تضعیف کرده و ثبات قیمتها در آستانه ماه رمضان را تهدید میکند.
چالشهای تأمین برنج در آستانه ماههای پرتقاضا
در حالی که تنها چند ماه تا ماه مبارک رمضان و ایام نوروز باقی مانده است، فعالان حوزه واردات برنج از بحران ارزی مستمر به عنوان یک تهدید جدی برای ثبات بازار یاد میکنند. با وجود ترخیص محمولههای قابل توجهی از برنج وارداتی، بهویژه انواع هندی و پاکستانی، فعالان میگویند این کالاها بهطور کامل و گسترده در شبکه توزیع عمدهفروشی و خردهفروشی توزیع نشدهاند. دبیر انجمن واردکنندگان برنج ایران، مجیدرضا خاکی، اظهار داشت که در ۱۰ ماهه سال جاری، خصوصیسازی حدود یک میلیون و ۱۰۰ هزار تن برنج سفید عمدتاً بدون دریافت ارز و صرفاً با تکیه بر اعتبار واردکنندگان انجام شده است. این وضعیت نشان میدهد که تسهیلات اخیر در ثبت سفارش، مشکل اصلی یعنی تأمین ارز را حل نکرده است.
معوقات ارزی و کاهش توان خرید
چالش اصلی مطرح شده توسط واردکنندگان، معوقات ارزی مربوط به واردات سال گذشته است که حجم آن به حدود یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون یورو میرسد. این معوقات، اعتبار واردکنندگان را نزد تأمینکنندگان خارجی محدود کرده و توان آنها برای خرید مجدد کالا از کشورهای مبدأ را کاهش داده است. با حذف ارز ترجیحی (۲۸,۵۰۰ تومانی) و انتقال نرخ ارز برنج به مرکز مبادله، هزینههای واردات بهشدت افزایش یافته است. خاکی این رشد را حدود پنج برابر برآورد کرده است، زیرا نرخ ارز واردات برنج از ۲۸,۵۰۰ تومان به حدود ۱۳۰ تا ۱۴۰ هزار تومان رسیده است.
- ضرورت تعیین تکلیف سریع معوقات ارزی برای تقویت جریان تأمین کالا.
- بهبود نسبی روند ترخیص در دیماه پس از حذف ارز ترجیحی و آغاز تخصیص ارز جدید.
- شکایات بنکداران از عدم توزیع کافی برنجهای وارداتی در شبکه عمدهفروشی.
- نیاز به حذف مداخلات دستوری مانند سهمیهبندی و قیمتگذاری برای تسهیل بازار رقابتی.
- دوره گذار فعلی نیازمند مدیریت دقیق برای جلوگیری از نوسان قیمتها در آستانه پیک تقاضا.
وی تأکید کرد: «چالش اصلی همچنان به معوقات ارزی بازمیگردد. برای محمولههایی که از بهمنماه سال گذشته ترخیص و به مصرف رسیده، تاکنون هیچ پرداختی بابت ارز ترجیحی انجام نشده و حجم این معوقات به حدود یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون یورو رسیده است.»
مجیدرضا خاکی همچنین اشاره کرد: «با افزایش قابل توجه نرخ ارز واردات برنج از ۲۸ هزار و ۵۰۰ به حدود ۱۳۰ تا ۱۴۰ هزار تومان، نیاز به سرمایه در گردش حدود پنج برابر افزایش یافته است؛ بنابراین رسیدگی به معوقات ارزی و ترمیم توان سرمایهای و اعتباری واردکنندگان باید در اولویت نخست قرار بگیرد.»
نتیجهگیری اصلی فعالان این حوزه این است که صرفاً تسهیل ثبت سفارش کافی نیست. برای اطمینان از آرامش قیمتی مورد نیاز در ماههای آینده، پرداخت فوری بدهیهای ارزی انباشته شده و فراهم کردن سازوکاری برای تخصیص سریع ارز برای محمولههای جدید ـ به محض ورود به گمرکات ـ جهت پرهیز از رسوب کالا، امری حیاتی است تا از نوسانات بیشتر قیمتی که به زیان مصرفکننده نهایی است، جلوگیری شود.
