وضعیت کم‌سابقه سدهای پایتخت؛ اعلام حجم پرشدگی سدهای تهران

بحران شدید ذخایر آبی سدهای تهران در میانه زمستان

علیرغم ورود به میانه دومین ماه زمستان، سدهای تأمین‌کننده آب پایتخت با کاهش شدید ذخایر مواجه هستند و مجموع پرشدگی سدهای پنج‌گانه به رقمی نگران‌کننده یعنی حدود ۹ درصد رسیده است. این شرایط نشان‌دهنده تداوم تنش آبی در تهران است، حتی با وجود تعدیل فشار آب در ساعات شبانه. عقب‌ماندگی بارشی در استان تهران طی پنج ماه ابتدایی سال آبی جدید، که در آمارهای اقلیمی کم‌سابقه ارزیابی می‌شود، تأثیر مستقیمی بر منابع سطحی گذاشته است. متوسط بارش سالانه استان تهران حدود ۲۸۰ میلی‌متر است، اما کم‌بارشی کنونی این بحران را تشدید کرده است.

وضعیت نگران‌کننده سدهای اصلی تهران

بررسی وضعیت سدهای پنج‌گانه، عمق بحران را مشخص می‌سازد:

• سد لار: تنها یک درصد پرشدگی با ۱۰ میلیون مترمکعب ذخیره، کاهشی ۲۶ درصدی نسبت به سال گذشته.
• سد امیرکبیر (کرج): با سه درصد پرشدگی و ۶ میلیون مترمکعب ذخیره، شاهد کاهش شدید ۸۳ درصدی نسبت به سال قبل بوده است.
• سدهای ماملو و لتیان: مجموعاً ۷ درصد پرشده با ۲۳ میلیون مترمکعب ذخیره، کاهشی ۴۹ درصدی.
• سد طالقان: با ۲۱ درصد پرشدگی (۸۸ میلیون مترمکعب) وضعیت نسبتاً بهتری دارد، اما آن نیز ۵۹ درصد کاهش ذخیره داشته است.

مجموع ذخایر سدهای تهران حدود ۱۷۰ میلیون مترمکعب تخمین زده می‌شود که کمتر از ۹ درصد ظرفیت اسمی بوده و بیش از ۲۱۰ میلیون مترمکعب عقب‌ماندگی نسبت به سال گذشته گزارش شده است. ورودی آب به سدها در دو ماه اخیر کمتر از ۵۰ درصد متوسط بلندمدت بوده است.

کارشناسان هشدار می‌دهند که تداوم این روند، تابستان پیش‌رو را به یکی از دشوارترین دوره‌های تأمین آب برای پایتخت تبدیل خواهد کرد، به‌ویژه اینکه تهران وارد ششمین سال خشکسالی متوالی شده است.

پیامدهای کاهش ذخایر آبی

کاهش حجم آب سدها تنها چالش تأمین آب شرب نیست؛ بلکه تولید برق نیروگاه‌های برق‌آبی نیز به شدت تحت تأثیر قرار گرفته است. نزدیک شدن سدها به حجم مرده عملاً امکان تولید برق را از بین می‌برد و فشار مضاعفی بر شبکه برق کشور در ماه‌های گرم سال وارد خواهد کرد.

• مشارکت عمومی و اصلاح الگوی مصرف برای عبور از این بحران حیاتی است.
• تکمیل پروژه‌های تصفیه‌خانه و کاهش نشت شبکه به عنوان راهکارهای فنی مطرح شده‌اند.
• وضعیت فعلی، آزمون بزرگی برای مدیریت منابع حیاتی پایتخت در سال جاری است.

کمبود بارش ناشی از تغییرات اقلیمی و رفتار مصرفی شهروندان، عامل اصلی رسیدن منابع آبی به حداقل حاشیه اطمینان است.

پایتخت در آستانه تابستانی سخت قرار گرفته است و نیازمند تصمیم‌گیری به‌موقع و مدیریت مصرف بهینه برای جلوگیری از بحران‌های آتی در تأمین آب و برق می‌باشد.