پیشنهاد اختصاص زمین برای مشکل مسکن کارگران: ۵۰ متر مجردی و ۲۰۰ متر خانوار
فعالان کارگری پیشنهاد کردهاند برای حل معضل مسکن، به کارگران مجرد زمین ۵۰ متری و به خانوار چهار نفره زمین ۲۰۰ متری اختصاص یابد تا مشکل مسکن آنها با ساخت انفرادی یا تعاونی مرتفع شود.
راهکارهای پیشنهادی برای تأمین مسکن کارگران
تأمین مسکن کارگران همچنان یکی از اصلیترین مطالبات جامعه کارگری در ایران است، علیرغم تلاشهای دولتهای گذشته از طریق طرحهایی نظیر مسکن مهر و مسکن اجتماعی. کارشناسان معتقدند که صرفاً تمرکز بر تکمیل پروژههای قبلی کافی نبوده و راهکارهای ریشهایتری نیاز است. دولت چهاردهم عملیات ساخت ۹۴ هزار واحد مسکن کارگری را در هفت استان کلید زده است، اما این اقدامات به تنهایی پاسخگوی نیاز گسترده کارگران نیست.
یکی از معضلات اساسی، تخصیص ناکافی حق مسکن است. محسن باقری، عضو کانون هماهنگی شورای عالی کار استان تهران، اشاره میکند که مبلغ حق مسکن ۹۰۰ هزار تومانی در دو سال گذشته تغییری نکرده و با توجه به تورم موجود و افزایش هزینههای اجاره، این مبلغ ناچیز تأثیری در رفع معضل مسکن ندارد و بخش قابل توجهی از درآمد کارگران صرف هزینههای مسکن میشود. او تأکید دارد که افزایش دستمزدها در شرایط فعلی برای کارفرمایان دشوار است.
راهکار تخصیص زمین در کنار شهرکهای صنعتی
پیشنهاد اصلی فعالان کارگری، استفاده از زمینهای مازاد در اطراف شهرکهای صنعتی است. باقری معتقد است دولت میتواند با تخصیص زمین، بار تورم را شکسته و مشکل مسکن کارگران را حل کند. راهکار پیشنهادی وی به این شرح است:
- تخصیص زمین ۵۰ متری به هر کارگر مجرد.
- تخصیص زمین ۲۰۰ متری به هر خانوار چهار نفره.
این رویکرد به کارگران این امکان را میدهد که به صورت انفرادی اقدام به ساخت مسکن کنند یا از طریق تشکیل تعاونیهای مسکن هزینههای ساخت را مدیریت نمایند، که به مراتب کمهزینهتر از دریافت کمک هزینه اجاره است که تأثیری ندارد.
«بهترین کار این است که به هر کارگر مجرد یک قطعه زمین ۵۰ متری و به هر خانوار چهار نفره یک قطعه زمین ۲۰۰ متری سند بزنند و مشکل مسکن کارگران را حل کنند.»
نقش تعاونیها و قانون کار
معاون امور تعاون وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی پیشتر از شناسایی ۱۴۹ هکتار زمین آماده ساخت مسکن کارگری در شهرکهای صنعتی خبر داده بود. شناسایی بیش از ۷۹ هزار کارگر فاقد مسکن در شهرکهای صنعتی و ۱۱۶ هزار نفر در بخش صنایع بزرگ نشان از عمق نیاز دارد. کارشناسان بر استفاده از ظرفیت تعاونیهای مسکن کارگری به عنوان کمهزینهترین مسیر برای تسریع در خانه دار شدن تأکید دارند.
همچنین اشاره شده است که طبق ماده ۱۴۹ قانون کار، کارفرمایان موظف هستند در جوار کارخانه یا کارگاه، خانههای سازمانی برای کارگران بسازند و زمینهای در اختیار خود را به این امر اختصاص دهند.
- بررسی فرم «ج» کارگران شناسایی شده توسط وزارت راه و شهرسازی در حال انجام است.
- تأمین مسکن همچنان یکی از مطالبات اصلی جامعه کارگری باقی مانده است.
- ۵۰ درصد دریافتی کارگران صرف هزینههای مسکن میشود.
- ساخت مسکن از طریق تعاونیها، کمهزینهترین مسیر دانسته میشود.
«متاسفانه ۵۰ درصد دریافتی کارگران به سمت هزینه های مسکن می رود و اقداماتی مثل ایجاد قرار گاه مسکن و ساخت مسکن اجتماعی و... نیز هیچ بازخوردی برای جامعه کارگری نداشته است.»
در نهایت، تداوم طرحهای پراکنده مسکن و عدم کفایت کمک هزینه مسکن، ضرورت اتخاذ راهکار اجرایی مانند تخصیص زمین با متراژ مشخص به کارگران را برجسته میسازد تا آنها بتوانند مالکیت شخصی بر سرپناه خود پیدا کنند.
