تحلیل عضو کمیسیون امنیت ملی از مذاکرات ایران و آمریکا و نفوذ اسرائیل
عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس، دلایل تغییر محل مذاکرات ایران از ترکیه به عمان را تشریح کرد و عنوان نمود ایران خواستار مذاکرات غیرمستقیم است. او افق روشنی برای توافق نهایی متصور نیست.
دلایل تغییر محل و افق مذاکرات ایران و آمریکا
احمد بخشایش اردستانی، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی، دلایل انتقال محل مذاکرات ایران و آمریکا از ترکیه به عمان را تشریح کرد و تأکید نمود که ایران مایل به انجام گفتوگوها بهصورت غیرمستقیم است. هدف اصلی از این تغییر، جلوگیری از ورود تعداد زیادی از بازیگران منطقهای به میز مذاکره بود، زیرا اگر مذاکرات در ترکیه برگزار میشد، موضوع از چارچوب هستهای خارج شده و به یک بحث منطقهای با حضور حدود ۹ کشور دیگر تبدیل میشد.
بخشایش عنوان کرد که ایران ترجیح داد محل به عمان منتقل شود تا چارچوب مذاکرات پیشین دنبال شود و امکان تداوم گفتوگوها فراهم گردد. با این حال، او در خصوص دستیابی به توافق نهایی خوشبین نیست و دلیل اصلی این امر را نفوذ بیش از حد اسرائیل بر آمریکا میداند. به گفته وی، اسرائیل بیش از نگرانی بابت برنامه هستهای ایران، از توان موشکی جمهوری اسلامی هراس دارد، که این موضوع یکی از نقاط قوت اساسی ایران محسوب میشود. در نتیجه، بعید است که نتیجه ملموسی از این مذاکرات حاصل شود.
تمرکز بر موضوع هستهای و مراحل احتمالی
اولین نشستها قرار است بهصورت غیرمستقیم و متمرکز بر موضوع هستهای برگزار شوند. بخشایش اظهار داشت که اگر در این مرحله پیشرفتی به دست آید، احتمال تغییر شکل مذاکرات به سمت مستقیم وجود دارد. جزئیات توافق احتمالی، مانند سرنوشت ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم یا نحوه برداشته شدن پلکانی تحریمها، در جریان مذاکرات مشخص خواهد شد. وی اقدام مرحلهبهمرحله برای حل پروندههای طرفین را مثبت ارزیابی کرد، هرچند که وی سودی برای این مذاکرات متصور است.
«در مجموع، مذاکرات برای هر دو طرف مفید است. برای ایران از این جهت خوب است که به مردم اعلام کند مذاکره و گفتوگو انجام شده و «آنچه شرط بلاغ بود» صورت گرفته است.»
مباحث منطقهای و نقش ترامپ و نتانیاهو
بخشایش تأکید کرد که طرف مقابل بهخوبی میداند که ایران در خصوص مسائل مرتبط با محور مقاومت و مسائل موشکی حاضر به مذاکره نیست و طرح این مباحث صرفاً برای فشار روانی و دوقطبیسازی داخلی است. او همچنین نقش نتانیاهو را در تشدید تنشها مهم دانست و ادعا کرد که نتانیاهو با تهدید به استفاده از بمب اتم، آمریکا را ترسانده است و این امر آمریکا را به سمت تضعیف ایران سوق میدهد، نه لزوماً تغییر حکومت.
- مذاکرات غیرمستقیم برای جلوگیری از تبدیل شدن به موضوع منطقهای با حضور بازیگران متعدد.
- نگرانی اصلی اسرائیل معطوف به توان موشکی ایران است، نه صرفاً برنامه هستهای.
- مذاکرات برای ایران مفید است تا نشان دهد تلاشهای دیپلماتیک صورت گرفته است.
- طرح مباحث موشکی و منطقهای صرفاً با هدف فشار روانی و کمرنگ کردن دستاوردها صورت میگیرد.
- دوره زمانی ۱۰ تا ۱۲ روزه سرنوشتساز است و تعیینکننده تبدیل ایران به ابرقدرت یا تضعیف شدید آن خواهد بود.
«او [ترامپ] به کمتر از تغییر حکومت در ایران راضی نیست.»
در نهایت، بخشایش هشدار داد که هرگونه عملیات نظامی از سوی آمریکا اشتباهی بزرگ تلقی میشود، زیرا قدرت جمهوری اسلامی از بین نخواهد رفت و تنها دامنه جنگ گسترش مییابد. مشکل اصلی عدم پذیرش ایران بهعنوان یک قدرت منطقهای و عدم ورود آمریکا به معادلات منطقهای است.
