۲۳ زندانی توده‌ای در بهمن ۳۴ خواستار بخشش شدند

واقعه تاریخی: برائت زندانیان توده‌ای در قزل‌قلعه

هفتاد سال پیش، در بهمن ماه سال ۱۳۳۴، یکی از رویدادهای مهم تاریخ معاصر ایران در زندان قزل‌قلعه تهران به وقوع پیوست. این رویداد شامل اقدام ۲۳ زندانی عضو حزب توده بود که با نگارش متنی تحت عنوان “نفرت‌نامه”، رسماً از آرمان‌ها و افکار سیاسی پیشین خود اعلام بیزاری کردند و خواستار بخشش و عفو شدند. این اقدام در بستر فضای سیاسی پس از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ اهمیت ویژه‌ای یافت و نشان‌دهنده فشارهای سنگینی بود که بر اعضای این حزب وارد می‌آمد.

این گزارش مستند بر اساس روزنامه اطلاعات مورخ ۱۶ بهمن ۱۳۳۴ تهیه شده و بر جنبه‌های اعتراف و تغییر موضع این زندانیان تأکید دارد. موضوع تاریخ معاصر ایران و سرنوشت گروه‌های سیاسی، همواره یکی از مباحث حساس و مورد توجه پژوهشگران و عموم مردم بوده است. زندان قزل‌قلعه به عنوان محلی برای اِعمال این تغییرات سیاسی، شاهد این مراسم بود که در آن زندانیان تلاش کردند تا با ابراز ندامت، راهی برای رهایی خود پیدا کنند.

اهمیت تاریخی برائت‌ها در دوران پس از کودتا

موضوع برائت جستن از عقاید گذشته، در دوره‌های پس از تحولات سیاسی بزرگ، مانند کودتا، یک تاکتیک رایج برای بقا یا دریافت رأفت حکومتی تلقی می‌شود. زندانیان توده‌ای که پس از سرکوب گسترده حزب توده دستگیر شده بودند، مجبور به چنین رویکردی شدند تا موضع خود را در برابر حاکمیت وقت روشن سازند.

• اقدام ۲۳ زندانی حزب توده برای نوشتن “نفرت‌نامه” در زندان قزل‌قلعه.
• این واقعه در بهمن سال ۱۳۳۴ رخ داد و بازتاب‌های گسترده‌ای در مطبوعات آن زمان داشت.
• هدف اصلی زندانیان، اعلام برائت از مواضع ایدئولوژیک پیشین و درخواست عفو از مقامات بود.
• این رویداد بخشی از تاریخ سیاسی ایران و سرکوب سازمان‌های چپ پس از کودتای ۱۳۳۲ است.
• منابع اصلی این خبر، روزنامه‌های جریان اصلی آن زمان، از جمله روزنامه اطلاعات، می‌باشند.

روزنامه اطلاعات در پی این واقعه نوشت: “۲۳ زندانی حزب توده در زندان قزل‌قلعه با نوشتن نفرتنامه خود را از افکار سیاسی قبلی خود مبرا دانستند.”

یکی از تحلیلگران تاریخ معاصر اشاره می‌کند که این اعترافات اجباری، نمایانگر عمق فشار امنیتی اعمال شده بر فعالان سیاسی در آن دوره بود.

در نهایت، حادثه بهمن ۳۴ و برائت زندانیان توده‌ای در زندان قزل‌قلعه، سندی مهم در مطالعه تاریخ سرکوب‌های سیاسی و فرآیندهای توبه و تغییر ایدئولوژیک تحت فشار حکومتی در ایران محسوب می‌شود. این وقایع تصویری از فضای سیاسی و امنیتی حاکم بر جامعه ایران در اواسط دهه سی شمسی ارائه می‌دهد.