آغاز تدریس «فقه هوش مصنوعی» در حوزه‌ علمیه قم

تدریس «فقه هوش مصنوعی» در حوزه علمیه قم

رئیس انجمن علمی اصول فقه حوزه علمیه قم از آغاز تدریس درسی با عنوان «فقه هوش مصنوعی» خبر داد. این اقدام در راستای تلاش برای همگام‌سازی مباحث فقهی با تحولات فناورانه و ورود هوش مصنوعی به عرصه‌های مختلف حکمرانی و تصمیم‌سازی صورت گرفته است. سیدصادق محمدی، رئیس این انجمن، بر ضرورت توسعه «فقه معاصر» تأکید کرد و آن را حلقه اتصال میان اجتهاد سنتی و حکمرانی دینی نوین دانست. او تصریح کرد که بدون شناخت دقیق موضوعات جدیدی مانند هوش مصنوعی، پاسخ‌گویی کارآمد به مسائل روز امکان‌پذیر نخواهد بود.

محمدی اشاره کرد که فقدان شناخت مناسب از این فناوری‌ها منجر به سطحی‌نگری در فقه معاصر شده و در مواردی شاهد بازتولید همان فقه سنتی بدون تحلیل دقیق موضوعات نوظهور هستیم. برای مواجهه مؤثر با چالش‌های ناشی از فناوری‌های هوشمند، فقه معاصر نیازمند موضوع‌شناسی عمیق، درک مقتضیات زمان و بازنگری در روش‌های استنباطی است که باید منطبق با اصول اجتهاد باشند.

• تأکید بر لزوم توسعه فقه معاصر متناسب با تحولات فناورانه.
• نیاز به موضوع‌شناسی عمیق برای مسائل نوظهوری مانند هوش مصنوعی.
• انتقاد از رویکرد سطحی که منجر به بازتولید فقه سنتی می‌شود.
• اعلام آغاز تدریس «فقه هوش مصنوعی» به عنوان یک حرکت رو به جلو.
• لزوم کار گروهی، منابع پژوهشی و حمایت علمی بیشتر برای کاربردی شدن فقه در برابر فناوری‌های نوین.

«فقه معاصر حلقه اتصال اجتهاد سنتی با حکمرانی دینی نوین است و بدون شناخت دقیق موضوعات جدیدی مانند هوش مصنوعی، امکان پاسخ‌گویی کارآمد به مسائل روز وجود ندارد.»

«در مواردی، فقه معاصر تنها در ظاهر معاصر است و بدون تحلیل دقیق موضوعات جدید، همان فقه سنتی بازتولید می‌شود.»

این گام مهم در حوزه علمیه قم نشان‌دهنده توجه نهادهای دینی به تأثیرات عمیق فناوری‌های جدید بر ساختارهای اجتماعی و حقوقی است. موفقیت در این مسیر مستلزم پژوهش‌های بنیادین و ایجاد منابع علمی معتبر برای پاسخگویی به مسائل فقهی هوش مصنوعی است تا از انزوای فقه در برابر پیشرفت‌های سریع تکنولوژی جلوگیری شود.