عادلی: اقتصاد ایران باید جذب فناوری خارجی و سرمایهگذاری را در اولویت قرار دهد
محمدحسین عادلی بر لزوم حرکت اقتصاد ایران به سوی جذب فناوری خارجی و سرمایهگذاری تأکید کرد و خواستار استفاده از دیپلماسی اقتصادی برای دستیابی به اهداف توسعه ملی شد.
ضرورت حرکت اقتصاد ایران به سوی بینالمللی شدن
«محمدحسین عادلی»، دبیرکل اسبق اوپک و رئیس سابق بانک مرکزی، در نشست تخصصی «چشمانداز دیپلماسی اقتصادی در سیاست خارجی ایران» بر اهمیت حیاتی بینالمللی کردن اقتصاد کشور تأکید کرد. وی معتقد است که اقتصاد ایران برای بالندگی نیازمند حرکت تدریجی به سمت جذب فناوری خارجی و سرمایهگذاری است. عادلی اشاره کرد که کشورهای در حال توسعه، از جمله ایران، باید از مولفههایی چون روابط بینالملل و سیاست خارجی به عنوان ابزاری برای تحقق اهداف اقتصادی خود بهره ببرند، برخلاف کشورهای توسعه یافته که از قدرت اقتصادی خود برای اهداف سیاسی استفاده میکنند.
عادلی به تاریخچه مفهوم دیپلماسی اقتصادی در ایران اشاره کرد و بیان داشت که تا پیش از سال ۱۳۸۲، اولویت توسعه اقتصادی و استفاده از این ابزار مغفول مانده بود و رویکرد کلی کشور بر اقتصاد درونگرا و خودکفایی متمرکز بود. این رویکرد محتاطانه ناشی از شرایط عمومی سیاست و تهدیدات اطراف کشور بوده است، بهطوری که بینالمللی شدن نوعی تهدید تلقی میشد.
چالشهای اقتصادی و لزوم بهرهگیری از دیپلماسی اقتصادی
وضعیت کنونی اقتصاد ایران با چالشهای عمیقی روبرو است؛ از جمله رکود رشد تولید ناخالص داخلی که پس از سال ۱۳۹۰ تقریباً صفر بوده است. برای غلبه بر این وضعیت، بینالمللی کردن اقتصاد امری ضروری است، زیرا هیچ اقتصادی بدون استفاده از منابع و فناوری سایر کشورها قادر به رشد پایدار نیست. تجارت خارجی ایران به دلیل تحریمها و انحصار، به شدت به چند کشور محدود شده است که این امر مانع از داشتن یک دیپلماسی اقتصادی گسترده میشود.
به گفته عادلی، یکی از اهرمهای مقابل تهدیدات امنیتی و وجودی، حضور در زنجیرههای ارزش جهانی است. کشورهایی مانند ژاپن، آلمان، چین و هند سیاست خارجی خود را بر اساس توسعه اقتصادی هدایت کردهاند و به قدرتهای اقتصادی و سیاسی تبدیل شدهاند. ایران نیز با موقعیت جغرافیایی منحصربهفرد خود (محور انرژی شمال و جنوب و محور صادراتی شرق و غرب) پتانسیل بالایی برای این امر دارد.
- هدف اصلی دیپلماسی اقتصادی در حال حاضر، بینالمللی کردن اقتصاد است.
- ایجاد وابستگی متقابل از طریق تشکیل اتحادیهها و همکاریهای اقتصادی منطقهای، امنیت اقتصادی را تقویت میکند.
- تجارب گذشته نشان میدهد که کاهش ریسک اقتصادی از طریق مذاکرات فشرده میتواند منافع مالی قابل توجهی برای کشور به همراه داشته باشد.
- پیشنهاد تشکیل اتحادیههای سهجانبه شامل ایران، چین و عربستان، و ایران، چین و پاکستان/عراق، میتواند راهگشا باشد.
- استفاده بهینه از ظرفیتهای همکاریهای چندجانبه و کاهش تهدیدات باید در اولویت قرار گیرد.
«اقتصاد ایران برای بالندگی نیاز دارد آرام آرام به سمت جذب فناوری خارجی و سرمایهگذاری حرکت کند و این اقدام اشکالی ندارد.»
«کشورها از مولفههای قدرت خود استفاده میکنند؛ یکی از مهمترین مولفههای قدرت، قدرت اقتصادی است که بهترین تجلی آن در تولید ناخالص داخلی کشورها مشاهده میشود.»
