توییت حسام‌الدین آشنا درباره «سلطنت انقلابی» و «انقلاب سلطنتی»

طعنه حسام‌الدین آشنا به تناقضات سیاسی

حسام‌الدین آشنا، مشاور رئیس جمهور در دولت روحانی، در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس به تحلیل‌های سیاسی جاری و تعابیر مورد استفاده در فضای عمومی واکنش نشان داد. این واکنش در ایام دهه فجر صورت گرفت و مستقیمی به رویدادهای تاریخی اشاره داشت. آشنا با استفاده از کلامی از سعدی، دو مفهوم متناقض را در ترکیب‌های نوینی قرار داد تا انتقاد خود را بیان کند. وی با بازخوانی این جمله از سعدی که "دو چیز طَیرهٔ عقل است؛ دم فرو بستن به وقتِ گفتن و گفتن به وقتِ خاموشی"، وضعیت فعلی را به آن تشبیه کرد.

او سپس برای تقریب منظور خود به مسائل روز سیاسی، این جمله را چنین ادامه داد: “به همان سیاق و در ایام دهه فجر عرض می‌کنم: دو چیز طَیرهٔ عقل است؛ سلطنت انقلابی (اشاره به انقلاب سفید) و انقلاب سلطنتی (اشاره به ۱۸ دی)!”. این توئیت به طور مشخص به دو مفهوم تاریخی-سیاسی اشاره دارد که از نظر او در تعابیر کنونی دچار تناقض شده‌اند، یکی اشاره به اصلاحات سلطنتی پهلوی تحت عنوان انقلاب سفید و دیگری اشاره به اتفاقات ۱۸ دی که نمادی از تحولات سیاسی پس از انقلاب است.

تحلیل پیام آشنا

پیام آشنا یک نقد سیاسی با ریشه در ادبیات کلاسیک فارسی است. او با کنار هم قرار دادن واژه‌هایی که ماهیت متضاد دارند، تلاش کرده تا بر پارادوکس‌های فهم عمومی یا استفاده ابزاری از مفاهیم تاریخی در گفتمان سیاسی تأکید کند. استفاده از نام سعدی اعتبار اخلاقی و تاریخی بیشتری به پیام می‌بخشد و آن را از یک صرفاً نظر سیاسی به یک حکمت عملی ارتقا می‌دهد.

• انتقاد از ترکیب‌های متناقض: آشنا به طور خاص بر اصطلاحاتی مانند «سلطنت انقلابی» و «انقلاب سلطنتی» تمرکز کرده که نماد نوعی ناسازگاری مفهومی هستند.
• زمینه دهه فجر: انتشار این پیام در ایام دهه‌ی فجر آن را به یک اظهارنظر سیاسی مرتبط با مناسبت‌های ملی تبدیل کرده است.
• اشاره به گروه‌های سیاسی: این توئیت می‌تواند تلویحاً به جریاناتی باشد که سعی در بازتعریف مفاهیم انقلابی یا سلطنتی دارند.

«سعدی علیه‌الرحمه فرمود : دو چیز طَیرهٔ عقل است؛ دم فرو بستن به وقتِ گفتن و گفتن به وقتِ خاموشی» “به همان سیاق و در ایام دهه فجر عرض می‌کنم: دو چیز طَیرهٔ عقل است؛ سلطنت انقلابی و انقلاب سلطنتی!”

این توییت نشان می‌دهد که حسام‌الدین آشنا همچنان از جایگاه خود به عنوان یک فعال سیاسی برای تفسیر رویدادها استفاده می‌کند و با زبانی کنایه‌آمیز، تناقضات موجود در تحولات سیاسی معاصر را به چالش می‌کشد.