دلایل سفر علی لاریجانی به عمان و تفاوت نقش او با عراقچی
تحلیل سفر علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، به عمان؛ این سفر نشاندهنده عبور مذاکرات از مراحل فنی و ورود به تصمیمگیریهای کلان حاکمیتی است.
اهمیت سفر لاریجانی به عمان در تحولات دیپلماتیک
تحرکات دیپلماتیک اخیر نشان میدهد که تهران و واشنگتن به این جمعبندی رسیدهاند که مذاکره و توافق به مراتب کمهزینهتر از هرگونه درگیری نظامی است. در پی این فضا، خبری مبنی بر سفر یک مقام عالیرتبه ایرانی به عمان منتشر شد که توجه بسیاری را به خود جلب کرد، بهویژه اینکه این سفر برخلاف روال معمول توسط وزیر امور خارجه انجام نمیشد. مشخص شد که علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، در رأس هیئتی عازم مسقط خواهد شد تا با مقامات عمانی درباره آخرین تحولات منطقهای و بینالمللی و همکاریهای دوجانبه گفتگو کند. این سفر پرسش مهمی را مطرح کرد: چرا لاریجانی به جای معاونین وزارت خارجه که معمولاً درگیر این سفرها هستند، عازم عمان شد؟
تفاوت جایگاه ساختاری لاریجانی و عراقچی
تحلیل این سفر نیازمند درک جایگاه ساختاری افراد در نظام تصمیمگیری کشور است. سید عباس عراقچی به عنوان یک دیپلمات در چارچوب وزارت امور خارجه عمل کرده و مسائل را از منظر فنی و دیپلماتیک بررسی میکند. در مقابل، سفر علی لاریجانی از جایگاه دبیری شورایعالی امنیت ملی پیام متفاوتی را مخابره میکند. این نشان میدهد که مذاکرات از مراحل اولیه و فنی فراتر رفته و اکنون به سطحی رسیده که نیازمند تصمیمات کلان حاکمیتی است.
- سفر لاریجانی به عمان پالس مهمی به طرف مقابل میدهد که یک چهره صاحب تصمیم در سطح حاکمیت وارد مذاکرات شده است.
- این امر حاکی از آن است که مذاکرات تا کنون پیشرفتهایی داشته و حالا نوبت تعیین نوع امتیازات و خطوط قرمز نهایی است.
- جایگاه لاریجانی تضمین میکند که تصمیمات اتخاذ شده، تصمیمات نظام تلقی شوند نه صرفاً تصمیمات دولتی.
- عمان به عنوان یک میانجی سنتی در منطقه، بستری مناسب برای این سطح از گفتگوهای امنیتی و راهبردی فراهم میکند.
- این جابهجایی از سطح فنی به سطح حاکمیتی را میتوان گامی مثبت و رو به جلو در فرآیند گفتوگوها دانست.
“طبیعتاً اینکه چرا عراقچی به مسقط نرفته و لاریجانی بهجای وی راهی پادشاهی عمان شده به جهت تفاوت جایگاه ساختاری این دو در نظام تصمیمگیری کشور است.”
“سفر علی لاریجانی از جایگاه دبیری شورایعالی امنیت ملی به مسقط یعنی مسئله از مذاکرات ابتدایی و فنی گذشته و به تصمیمات کلان رسیده است و نیازمند تصمیمات حاکمیتی است.”
این اعزام نشاندهنده جدیت ایران در حل و فصل مسائل از طریق دیپلماسی در بالاترین سطوح تصمیمگیری است، جایی که دیگر اختلافات صرفاً فنی نیستند بلکه مربوط به اصول و خطوط قرمز اساسی هستند که نیاز به تأیید نهایی نهادهای امنیتی و حاکمیتی دارند.
