تشرف تاریخی امام خمینی(ره) به حرم حضرت عبدالعظیم(ع) در بحبوحه انقلاب
روایتهای شاهدان عینی از تشرف امام خمینی به حرم حضرت عبدالعظیم(ع) در روزهای منتهی به پیروزی انقلاب، ازدحام جمعیت و بروز مشکلاتی در خروج ایشان از شهر ری را شرح میدهد.
تشرف تاریخی امام خمینی به حرم حضرت عبدالعظیم(ع)
این گزارش به بررسی وقایع و روایتهای شاهدان عینی پیرامون تشرف تاریخی امام خمینی (ره) به حرم مطهر حضرت عبدالعظیم حسنی (ع) در شهر ری، در روزهای حساس منتهی به پیروزی انقلاب اسلامی ایران در بهمن ۱۳۵۷ میپردازد. با وجود تلاش برای حفظ خفا و انجام این زیارت در شب و پس از بسته شدن بازار حرم، خبر به سرعت در میان مردم پخش شد و جمعیتی عظیم در بازار و صحن حرم گرد آمدند و اشتیاق خود را به رهبر انقلاب ابراز نمودند. این واقعه نشاندهنده جایگاه ویژه حرم حضرت عبدالعظیم (ع) در میان عاشقان اهل بیت (ع) و ارادت مردم به امام بود.
سه روایت کلیدی از «ابوالفضل توکلیبینا» (راننده خودروی امام)، «محسن رفیقدوست» و «علیاصغر سبزعلی» جزئیات این سفر غیرمنتظره را بازگو میکنند. توکلیبینا، که با خودروی شخصی خود امام را همراهی میکرد، اشاره دارد که با وجود برقراری حکومت نظامی و تلاش برای بازگشت قبل از ساعت منع عبور و مرور، جمعیت به یکباره متراکم شد. نگهبانان مستقر در حرم توانستند با بستن درها، امام را به سرعت زیارت برسانند، اما خروج از حرم به دلیل فشار جمعیت بسیار دشوار شد.
ازدحام جمعیت و مشکلات امنیتی
یکی از نکات برجسته در تمامی روایتها، شور و هیجان غیرقابل کنترل مردم بود. پس از پایان زیارت، هنگامی که امام سوار ماشین شدند، جمعیت مانع حرکت خودرو شد و تعدادی از افراد روی سقف و کاپوت ماشین ایستادند. توکلیبینا مجبور شد با احتیاط کامل و بوق زدن مداوم، ماشین را به سمت میدان شهرری هدایت کند تا در آنجا سرنشینان غیرمجاز پیاده شوند و امکان حرکت به سمت مدرسه علوی فراهم گردد. رفیقدوست نیز بر این نکته تأکید میکند که مردم تا مدتی به دنبال خودرو میدویدند.
“وقتی امام سوار ماشین شدند جمعیت مانع از حرکت ایشان شد. چند نفری هم تا میدان شهرری روی کاپوت ماشین نشسته بودند.”
تاکتیکهای امنیتی در شب حکومت نظامی
حاج اصغر سبزعلی به تدابیر امنیتی اتخاذ شده اشاره میکند؛ از جمله جمعآوری حدود پنجاه جوان انقلابی برای حفاظت و تعیین تکلیف آنها. همچنین، با سفارش به عقب انداختن زمان عزیمت امام به مدت نیم ساعت، آنها قصد داشتند حرکت تاکتیکیتری را اجرا کرده و نقشههای احتمالی نیروهای حکومتی را خنثی سازند. سبزعلی بیان میکند که با وجود تمامی تمهیدات، باز هم جمعیت واکنش نشان داد.
“با اینکه نهایت احتیاط را در این زمینه انجام دادیم که کسی باخبر و شلوغ نشود و به رغم اینکه شب بود و بازار حرم بسته، اما جمعیت یکباره جوشید و در همه جا پخش شد و بازار و صحن را پر کرد.”
- تقید خاص امام خمینی به زیارت حرم حضرت عبدالعظیم حسنی (ع) پیش از انقلاب.
- استفاده از خودروی شخصی «ابوالفضل توکلیبینا» برای سفر در بحبوحه حکومت نظامی.
- تلاش نیروهای انقلابی برای خالی نگه داشتن حرم پیش از ورود امام.
- شور و اشتیاق فراوان مردم شهر ری که حتی در شب و در شرایط محدودیت تردد، تجمع کردند.
- دشواری انتقال امام از حرم به ماشین به دلیل ازدحام جمعیت و نیاز به بازگشایی مسیر.
فردای این روز، خبر این زیارت تاریخی مانند بمب در شهر پیچید و مردم از یک سو از این امکان دیدار محروم شده و از سوی دیگر نسبت به این اقدام رهبر در اوج حساسیتهای سیاسی سؤالاتی داشتند.
