اتهام بی بی سی در جدا کردن آذربایجان از ایران
روایت دروغین رادیو دهلی (بی بی سی) در بهمن ۱۳۲۴ مبنی بر توافق ایران و شوروی برای جدایی آذربایجان، که توسط روزنامه اطلاعات تکذیب شد.
نقش رسانه در تجزیه طلبی
رویدادهای بهمن ۱۳۲۴ یکی از نقاط حساس و تیره در تاریخ معاصر ایران است که در آن، مسئله آذربایجان و تحرکات تجزیهطلبانه در این منطقه به اوج خود رسید. در این برهه حساس، که دولت وقت ایران به نخستوزیری احمد قوام السلطنه مشغول مذاکره با نمایندگان اتحاد جماهیر شوروی سابق بر سر موضوع خودمختاری آذربایجان بود، موجی از اطلاعات نادرست و مخرب توسط رسانههای خارجی منتشر شد. یکی از مهمترین عوامل در دامن زدن به این التهابات، انتشار اخباری کذب توسط رادیو بی بی سی (که آن زمان با نام رادیو دهلی فعالیت میکرد) و رادیو استانبول بود.
این رسانهها به طور علنی و در اقدامی مداخلهآمیز، از توافقی میان مقامات ایرانی و شوروی سخن گفتند که ظاهراً بر اساس آن، بخشهایی از خاک ایران جدا شده و به خاک شوروی الحاق میشد. این روایتها، به طور مستقیم امنیت ملی و تمامیت ارضی ایران را هدف قرار داده بود و در بحبوحه ناآرامیها و تحریکات داخلی، خوراک فکری مناسبی برای نیروهای تجزیهطلب فراهم میآورد.
- انتشار اخبار دروغ توسط رادیو بی بی سی و رادیو استانبول در مورد جدایی احتمالی آذربایجان.
- مذاکرات دولت ایران با شوروی تحت نخستوزیری احمد قوام السلطنه در مورد مسائل آذربایجان.
- انتشار تکذیبیههای رسمی توسط اداره کل رادیو و خبرگزاری پارس در ۲۲ بهمن ۱۳۲۴.
- این وقایع نشاندهنده نقش مهم پروپاگاندای رسانهای در تشدید بحرانهای ژئوپلیتیک منطقهای است.
روزنامه اطلاعات در بهمن ماه ۱۳۲۴ این اخبار را “روایتی دروغ” خواند و تکذیبیه دولت را منتشر کرد.
این دوره تاریخی نمونهای بارز از استفاده ابزاری رسانهها برای تأثیرگذاری بر تحولات سیاسی داخلی یک کشور مستقل توسط قدرتهای خارجی است. تلاش برای جدا کردن آذربایجان، هرچند با تکذیب مقامات رسمی همراه شد، اما اثرات مخرب خود را بر افکار عمومی و ثبات منطقه باقی گذاشت و نیاز به هوشیاری مداوم در برابر جنگ روایتها را گوشزد میکند.
