ضمان شرعی در ارائه اطلاعات نادرست بر اساس نظر آیت الله مکارم شیرازی
پاسخ آیت الله مکارم شیرازی به استفتاء در مورد ضمان شرعی ناشی از ارائه گزارش یا اطلاعات نادرست و خسارتآور.
احکام شرعی ضمانت گزارش نادرست
این متن به بررسی حکم شرعی ضمان در صورت ارائه اطلاعات، گزارش یا آمارهای نادرست میپردازد و پاسخی از سوی مرجع تقلید، حضرت آیت الله مکارم شیرازی، در این خصوص ارائه میدهد. در دنیای امروز که تبادل اطلاعات نقش محوری در تصمیمگیریهای فردی و اجتماعی دارد، دانستن ابعاد شرعی صحتسنجی و دقت در ارائه دادهها اهمیت ویژهای پیدا میکند. مبنای اصلی در این حکم، توجه به عواقب مادی و خسارات وارده به طرف مقابل است.
حضرت آیت الله مکارم شیرازی در پاسخ به استفتایی درباره اینکه آیا ارائه گزارش و اطلاعات و آمار نادرست موجب ضمان شرعی میگردد، تأکید کردهاند که ضمان در مواردی است که این اقدام خسارتی به بار آورد؛ به عبارت دیگر، اگر ارائه اطلاعات غلط منجر به زیان مالی یا مادی به دیگری شود، فرد ارائهدهنده موظف به جبران آن خسارت است.
اهمیت صحت در ارائه آمار و اطلاعات
- دقت در مستندسازی و گزارشدهی، نشاندهنده تعهد اخلاقی و شرعی است.
- ضمان شرعی معمولاً زمانی محقق میشود که ضرر مستقیم ناشی از عدم صداقت یا دقت در گزارش اثبات شود.
- در معاملات و قراردادهایی که متکی بر اطلاعات خاصی است، ارائه اطلاعات نادرست میتواند کل قرارداد را تحت تأثیر قرار دهد.
- این حکم نشان میدهد که در فقه اسلامی، مسئولیت مدنی و مالی افراد در قبال دادههایی که منتشر میکنند، جدی تلقی میشود.
- موضوعاتی نظیر تقلب در مدارک استخدامی نیز در این چارچوب قابل بررسی هستند.
«آیا ارائه گزارش و اطّلاعت و آمار نادرست موجب ضمان میگردد؟»
«در مواردی که خسارتی به بار آورد موجب ضمان است.»
در نهایت، حکم مذکور بر لزوم احتیاط در ارائه هرگونه داده تأکید دارد و مسئولیت مالی را متوجه کسانی میداند که عملکردشان به واسطه اطلاعات نادرست، منجر به ایجاد خسارت مادی شده باشد. این اصل فقهی، چارچوبی محکم برای معاملات و تعاملات مبتنی بر اطلاعات فراهم میآورد.
