اهمیت تأکید رهبر انقلاب بر قرائت سوره فتح و ویژگیهای آن
بررسی ابعاد سوره فتح، ویژگیهای منحصر به فرد آن و چرایی تأکیدات مقام معظم رهبری بر تلاوت روزانه این سوره در شرایط کنونی بر اساس گفتوگو با کارشناس قرآنی.
اهمیت قرائت سوره فتح بر اساس توصیههای رهبری
در پی تأکیدات مکرر مقام معظم رهبری مبنی بر تلاوت روزانه سوره مبارکه فتح، این موضوع توجه ویژهای را در جامعه اسلامی به همراه داشته است. سوره فتح یکی از سورههای بسیار مهم قرآن کریم است که در مدینه منوره نازل شده و دارای ۲۹ آیه میباشد. اهمیت این سوره از شرایط نزول آن نشأت میگیرد؛ این سوره به عنوان پیامآور فتح و پیروزی چشمگیر و قطعی بر دشمنان اسلام شناخته میشود. زمان نزول این سوره، پس از واقعه صلح حدیبیه در سال ششم هجرت بود. این صلح که در ظاهر ممکن بود برای مسلمانان ناکامی به نظر برسد، به دلیل به رسمیت شناخته شدن قدرت اسلامی از سوی مشرکین مکه توسط قرآن کریم به عنوان “فتح مبین” (پیروزی آشکار) توصیف شده است که زمینهساز فتح مکه در سال هشتم هجرت شد.
تأکید رهبر انقلاب بر این سوره، نه تنها به تاریخ صدر اسلام بازمیگردد، بلکه هشداری است برای تقویت روحیه پیروزی و استواری در مؤمنان در شرایط فعلی. محتوای غنی و متنوع این سوره نقش مهمی در تقویت نشاط ایمانی، افزایش صلابت روحی و استحکام اعتقادی در انسان دارد و با بیان جنبههای مختلف زندگی مؤمنان، هم تسلیبخش و هم انگیزهبخش است.
محتوای محوری و دستهبندی آیات سوره فتح
مضمون سوره فتح بسیار گسترده بوده و از هفت بخش اصلی تشکیل شده است:
- بشارت فتح و تحقق رؤیای پیامبر (ص) درباره عمره.
- شرح حوادث صلح حدیبیه، نزول سکینه بر مؤمنان و ماجرای بیعت رضوان.
- اشاره به مقام والای پیامبر اسلام و هدف ایشان از رستگاری انسانها.
- بیان ویژگیهای منافقان و کارشکنیهای آنها در مسیر حق.
- اشاره به تقاضاهای نادرست و نابجای برخی افراد.
- اهمیت فریضه جهاد و لزوم استواری مؤمنان در هنگام فرمان الهی.
- معرفی ویژگیهای پیروان راستین و مؤمنان حقیقی.
ضرورت قرائت در شرایط کنونی
قرائت قرآن کریم به طور کلی موجب نشاط و سرزندگی فرد میشود. در شرایط فعلی، تلاوت سوره فتح، بهویژه با توجه به آیاتی مانند «وَ یَنصُرَکَ اللّهُ نَصراً عَزیزاً» که وعده نصرت الهی میدهد، قوّت قلب و استقامت را در دلهای مؤمنان تقویت میکند. این آیات یادآوری میکنند که وعدههای الهی تخلفناپذیرند و یاری خداوند پس از صبر محقق میشود.
«بر اساس این صلح [حدیبیه]، آثار پیروزی برای مسلمانان آشکار شد: مشرکین مکه برای نخستین بار مسلمانان را به رسمیت شناختند و در فاصله کوتاهی قدرت و امنیت جامعه اسلامی چنان گسترش یافت که زمینهساز فتح مکه در سال هشتم هجرت گردید.»
قرائت مخلصانه این سوره، زمانی ثمربخش خواهد بود که با عمل صالح و پایبندی به دستورات دینی همراه باشد. تأکیدات رهبری بر مسائلی چون کوشش، صبر، تحمل، هوشیاری و بصیرت در برابر توطئههای دشمن، ضامن واقعی دریافت نصرت الهی است.
«ما مسلمانان موظفیم علاوه بر تلاوت آیات الهی، در عمل نیز به توصیههای مقام معظم رهبری به عنوان ولی فقیه زمان توجه ویژه داشته باشیم.»
نصرت و یاری خداوند تنها در سایه استقامت، صبر و پایبندی عملی به فرامین دینی و رهنمودهای رهبری تحقق مییابد؛ بنابراین، اهمیت تلاوت باید با اهمیت عمل برابر باشد تا مؤمنان شایسته دریافت عنایات الهی گردند.
