تأکید سید حسن خمینی بر نقش مردم و سنت الهی در حکمرانی

ضرورت نقش‌آفرینی مردم و تطبیق با سنت‌های الهی

حجت‌الاسلام سید حسن خمینی، یادگار امام، در سخنانی بر اهمیت دوگانه‌ای از سنت‌ها در اداره مطلوب جامعه تأکید کرد. وی با اشاره به مفهوم «سنت الله» در قرآن، بیان داشت که این سنت‌ها تغییرناپذیر بوده و نحوه تعامل ما با آن‌ها، سرنوشت‌مان را رقم می‌زند. او تفسیرهای مختلف از قرآن را یادآور شد و هشدار داد که نباید تحت تأثیر گفتمان‌های رایج جهانی، دچار برداشت‌های جبرگرایانه از قوانین الهی شد. سنت الهی به معنای جریان هدایت‌ناپذیر نیست، بلکه مجموعه‌ای از قواعد حاکم بر جهان است که نیازمند اقدام هوشمندانه انسان است؛ چراکه «اگر می‌توانی کشتی بساز؛ نمی‌توانی؟ غرق می‌شوی».

سید حسن خمینی به وضعیت ایران به عنوان سرزمینی در میانه‌ی جهان پرآشوب اشاره کرد و گفت که ثبات و پیشرفت تنها در سایه‌ی قدرت مرکزی و انسجام ملی میسر بوده است. در مقابل، هرگاه ضعف ساختاری ایجاد شده، کشور مورد تهاجم و تجزیه قرار گرفته است. این تأکید بر استحکام داخلی، در کنار توجه به قوانین مادی و عقلانیت جهانی، بخش اول چارچوب حکمرانی مطلوب اسلامی است.

• در صورتی که سهم خدا نادیده گرفته شود، با شکست مواجه خواهیم شد.
• اگر سهم خودمان (تلاش و کار) را ادا نکنیم، زمین خواهیم خورد.
• حکمرانی مطلوب، ترکیب «از تو حرکت و از خدا برکت» است.
• عدم دخالت دادن مردم در سرنوشتشان به درگیری منجر می‌شود، در حالی که عطوفت، عطوفت به همراه می‌آورد.
• توکل به خدا و اتکا به آن، زمینه‌ساز پیشرفت‌های سریع است.

وی تأکید کرد: «سنت خداوند به این است که تو باید کار خودت را انجام بدهی و او هم کار خودش را انجام می‌دهد.» این اصل نشان می‌دهد که تکیه صرف بر نیروهای ماورایی بدون انجام وظایف مقرر انسانی، بی‌نتیجه است.

نقطه تمایز یک حکمران الهی از غیر الهی در این نیست که کار نکند و تنها توکل داشته باشد، بلکه باید شب را از روز نشناخت و کار سخت انجام داد، همان‌طور که جوانان دهه شصت طوفان کردند و خون دادند.

در نهایت، سید حسن خمینی اظهار داشت که نگاه به قوانین مادی و ضرورت استفاده از علم و دانش بشری نباید لحظه‌ای کنار گذاشته شود. این رویکرد مادی باید با ایمان و سنت دوم یعنی «اتکاء به خدا» ترکیب شود تا مسیر رشد و بقا تضمین گردد. این ترکیب دوگانه، کلید شکستن بن‌بست‌ها و دستیابی به موفقیت‌های بزرگ است.