آیات و دعاهایی که موجب شادی روح اموات میشود
مطالبی درباره اعمال مستحبی مانند قرآن خواندن، صدقه، زیارت اهل قبور و خواندن دعای صحیفه سجادیه که بر اساس روایات، باعث شادی و آرامش روح درگذشتگان میگردد و ثواب آن نصیب قاری نیز میشود.
اعمال مستحبی برای شادی روح اموات
بر اساس روایات دینی و آموزههای اسلامی، انجام اعمال خیریه و عبادی خاصی برای درگذشتگان، موجب شادی، آرامش و آمرزش روح آنها، به ویژه والدین، میگردد. این اعمال نه تنها برای روح متوفی مفید است، بلکه برای شخص انجامدهنده نیز ثواب اخروی به همراه دارد. از جمله مهمترین این اعمال، تلاوت قرآن کریم به نیت اموات است. به طور خاص، خواندن سوره حمد (فاتحه الکتاب)، سوره قدر (هفت مرتبه) و همچنین سوره یس تأثیرات بسیار مطلوبی بر احوال اموات در عالم برزخ دارد. همچنین، اعمالی مانند صدقه دادن و طلب مغفرت برای آنان نیز توصیه شده است.
فضیلت تلاوت آیةالکرسی
رسول اکرم (ص) فرمودهاند که هر مؤمنی «آیة الکرسی» را بخواند و ثواب آن را به اهل قبور هدیه کند، خداوند ثواب آن را به اموات مؤمنین میرساند. علاوه بر این، برای قاری آیة الکرسی، مرتبه هفتاد پیامبر عطا میشود و در مقابل هر حرف از این آیه، ملکی مأمور میشود تا روز قیامت تسبیح خداوند را از جانب او به جا آورد. این نشاندهنده اهمیت والای کلام الهی در رابطه با زندگان و مردگان است.
دعای والدین در صحیفه سجادیه
یکی از آموزندهترین دعاها برای آرامش و شادی روح والدین از دست رفته، دعای بیست و چهارم صحیفه سجادیه است که نمونهای از آن همراه با ترجمه ارائه شده است. این دعا شامل درخواستهایی برای آمرزش الهی والدین، ادای حقوق آنان، و طلب مغفرت برای کوتاهیهای احتمالی فرزند است. نویسنده در این دعا اظهار میدارد که حقوق والدین بسیار عظیمتر و سابقه احسانشان دیرینهتر از آن است که بتوان با عدل یا مقابله به مثل، حق آنان را ادا کرد و درخواست یاری از خداوند برای خدمتگزاری شایسته دارد.
- خواندن سوره یس در قبرستان باعث کاهش عذاب اهل قبور و کسب ثواب فراوان برای قاری میشود و به همین دلیل به آن «دافعه» گفتهاند.
- آیتالله جوادی آملی خواندن سورههای قُدر، حمد، توحید و یس را برای اموات بسیار مفید دانستهاند.
- زیارت اهل قبور و خصوصاً زیارت قبر والدین، عملی مستحسن است که آرامش میت را سبب میشود.
- برای فرد در حال احتضار، تلاوت آیاتی مانند سوره یس، صافات، احزاب و آیة الکرسی توصیه شده است.
- امام صادق (ع) تأکید کردهاند که همانطور که زندگان با هدایا شاد میشوند، اهل قبور نیز با ترحم و استغفار نسبت به آنان شاد میگردند.
«هر کس در قبرستان، سوره "یس" را تلاوت کند، عذاب «اهل قبر» آن قبرستان کم می شود، و به تعداد مردگان، ثواب، برای قاری آن نوشته شود و بلاهای دنیا و عذاب های آخرت از او دفع گردد.»
«همان گونه که زندگان با هدایا، شاد میشوند اهل قبور و برزخیان نیز با ترحم و استغفار که نسبت به آنان میشود؛ شاد میگردند.»
در نهایت، اعمالی که برای شادی روح اموات انجام میشود، صرفاً یک باور نیست، بلکه ریشه در تأکیدات ائمه اطهار (ع) داشته و موجب هدایت و نورانیت قلب قاری نیز میشود. این اعمال پیوندی معنوی میان زندگان و عالم برزخ برقرار میسازد.
