ارتباط مواد غذایی پرقند و پرچرب با بروز آکنه و جوش
بررسی ارتباط احتمالی میان مصرف غذاهای شیرین، پرچرب و شیر گاو با افزایش آکنه بر اساس مطالعات و نظریههای علمی، ضمن اشاره به سایر عوامل مؤثر بر سلامت پوست.
نقش رژیم غذایی در بروز آکنه و جوش صورت
برخی تحقیقات علمی، از جمله مطالعهای که روی بیش از ۲۴ هزار نفر انجام شده است، ارتباط قابل توجهی بین مصرف غذاهای پرقند و پُرچرب و شیوع آکنه را نشان دادهاند. همچنین، مصرف شیر گاو به عنوان عاملی مرتبط با تشدید آکنه شناسایی شده است. نکته قابل تأمل این است که این ارتباط، مستقل از عواملی مانند وضعیت اجتماعی-اقتصادی یا میزان کلی کالری دریافتی روزانه باقی مانده است، که این امر بر اهمیت نوع مواد غذایی تأکید دارد.
مکانیسمهای احتمالی تأثیر قند بر پوست
دانشمندان چندین نظریه برای توضیح این ارتباط مطرح کردهاند. یکی از نظریهها این است که غذاهای شیرین باعث افزایش قند خون میشوند. این افزایش قند خون میتواند منجر به التهاب شده و همزمان تولید چربی پوست (سبوم) را افزایش دهد؛ هر دوی این عوامل مستقیماً با ایجاد آکنه مرتبط هستند. نظریه دیگر بر افزایش فاکتور رشد شبهانسولینی نوع یک (IGF-۱) ناشی از قند خون بالا تمرکز دارد که این فاکتور خود تولید سبوم را بالا برده و میتواند منافذ پوست را مسدود کند. همچنین مطرح شده است که رژیم غذایی پرقند ممکن است منجر به افزایش سطح آندروژنها (گروهی از هورمونها مانند تستوسترون) شود که افزایش بیش از حد آنها نیز در بروز آکنه نقش دارد.
عوامل مؤثر دیگر بر آکنه
با این حال، متخصصان پوست تأکید میکنند که رژیم غذایی تنها علت آکنه نیست و عوامل متعددی در ایجاد آن دخیل هستند. این عوامل شامل:
- مرحله زندگی: مانند بلوغ، بارداری و یائسگی که نوسانات هورمونی دارند.
- محصولات پوستی: استفاده از لوازم آرایشی یا مراقبت از پوست کومدوژنیک (مسدودکننده منافذ).
- بیماریها: مانند سندرم تخمدان پلیکیستیک (PCOS).
- داروها: برخی داروهای هورمونی، استروئیدها و داروهای ضد صرع.
- عادات: مانند مصرف سیگار.
«نتایج یک مطالعه که بیش از ۲۴هزار نفر را مورد بررسی قرار داده، نشان میدهد که غذاهای پرقند و پرچرب با آکنه ارتباط دارند.»
برای تشخیص اینکه آیا قند در آکنه شخصی نقش دارد، میتوان با ثبت دقیق روزانه علائم (میزان استرس، خواب، چرخههای هورمونی و الگوهای غذایی) به این موضوع پی برد، اگرچه این روش برای افرادی که سابقه اختلالات خوردن دارند توصیه نمیشود.
مدیریت آکنه مرتبط با قند
در صورت شک به ارتباط آکنه با مصرف قند و تأیید پزشک، میتوان با کاهش مصرف قندهای افزوده (مانند شکر سفید و شربت ذرت) و جایگزینی آنها با گزینههای طبیعیتر مانند میوهها یا شیرینکنندههای جایگزین مانند استویا، تغییرات مثبتی ایجاد کرد. همچنین، نوشیدنیهای شیرین شده باید با آب، چای سبز یا قهوه تلخ جایگزین شوند.
«اگر آکنه شدید باشد یا همراه با علائمی مانند جوشهای عمیق، دردناک، تغییرات وزن یا نامنظم شدن قاعدگی همراه باشد، مراجعه به پزشک ضروری است.»
ارتباط بین رژیم غذایی و آکنه نیازمند بررسی دقیق است و نباید از دیدگاههای دیگر مانند ژنتیک و عوامل هورمونی غافل شد. در نهایت، اگر اقدامات خانگی مؤثر نبود، مشاوره پزشکی برای یافتن درمانهای مناسب حیاتی است.
