پنج اولویت فوری برای افزایش تاب‌آوری تهران در برابر زلزله

پنج اولویت حیاتی برای مقابله با زلزله تهران

مهدی زارع، استاد پژوهشکده زلزله‌شناسی، با اشاره به ریسک بسیار بالای وقوع زلزله در پایتخت، بر لزوم اجرای فوری یک برنامه عملیاتی، متمرکز و دارای بودجه مشخص در بازه‌ای پنج‌ساله تأکید کرده است. او معتقد است اقدامات پراکنده کارساز نبوده و تنها با اراده سیاسی در بالاترین سطح و یک برنامه منسجم می‌توان تاب‌آوری تهران را در برابر حوادث طبیعی به شکل چشمگیری افزایش داد. زارع هشدار داد که هرگونه تعلل، هزینه‌های غیرقابل تصوری را به همراه خواهد داشت.

اولویت‌های پیشنهادی زارع برای نجات تهران

زارع پنج اولویت فوری را برای کاهش تلفات احتمالی زلزله مطرح کرده است که هسته اصلی این برنامه، تشکیل ستاد فرماندهی واحد تاب‌آوری تهران با اختیارات تام مالی و اجرایی است تا اجرای طرح‌ها فشرده و سریع باشد.

• کاهش تلفات انسانی از طریق سیستم هشدار سریع: نصب حسگرهای لرزه‌ای روی گسل‌های اصلی برای فراهم کردن فرصت توقف قطارها، قطع گاز و اطلاع‌رسانی عمومی پیش از رسیدن امواج مخرب.
• مقاوم‌سازی فوری ساختمان‌های حیاتی: ارزیابی سریع و تقویت حداقل نیمی از بیمارستان‌ها، مراکز آتش‌نشانی و اورژانس در سال نخست اجرای طرح.
• ایمن‌سازی زیرساخت‌ها: تقویت شبکه برق، ایمن‌سازی خطوط اصلی آب و نصب شیرهای قطع خودکار برای شبکه گاز جهت جلوگیری از آتش‌سوزی‌های گسترده پس از زمین‌لرزه.
• مدیریت ریسک و نوسازی شهری: شفاف‌سازی وضعیت ریسک ساختمان‌ها از طریق سامانه رنگ‌بندی (قرمز، زرد، سبز)، ارائه تسهیلات کم‌بهره برای مقاوم‌سازی و الزام قانونی برای نوسازی سازه‌های پرخطر.
• ایجاد مسیرهای دسترسی اضطراری: حذف گلوگاه‌های ترافیکی و تأمین زیرساخت‌های ارتباطی مستقل برای مدیریت کارآمد بحران.

زارع عنوان کرد: «تنها راه کاهش تلفات زلزله در تهران، اجرای یک برنامه فشرده و متمرکز پنج‌ساله با اختیارات کامل مدیریتی است.»

او همچنین بر اهمیت ساماندهی سکونتگاه‌های غیررسمی و اجرای آموزش همگانی زلزله در مدارس و محلات به عنوان بخشی از مسئولیت مدنی تأکید کرد.

اجرای این طرح پنج‌ساله نیازمند یک بودجه کلان و تمرکز همه جانبه مسئولین شهری و کشوری است تا ریسک‌های موجود در پایتخت کاهش یابد و شهر در برابر این بلایای طبیعی آمادگی لازم را کسب کند.