هر ۵ دقیقه یک ایرانی مبتلا به سرطان؛ هزینه‌های درمان کمرشکن و رشد بالای ابتلا

افزایش نرخ ابتلا به سرطان در ایران و چالش‌های درمانی

بر اساس اظهارات کارشناسان، سرطان پس از بیماری‌های قلبی-عروقی، دومین علت مرگ‌ومیر در ایران محسوب می‌شود و سالانه حدود ۱۷۰ تا ۱۸۰ هزار مورد جدید در کشور تشخیص داده می‌شود. این بدان معناست که هر پنج دقیقه یک ایرانی به سرطان مبتلا می‌شود. یکی از نگرانی‌های اصلی، رشد نرخ ابتلا به سرطان در ایران است که اعلام شده از متوسط جهانی بالاتر است. متخصصان تأکید می‌کنند که ۹۸ درصد عوامل ابتلا به سرطان به سبک زندگی مرتبط است و تنها ۲ درصد به عوامل ژنتیکی مربوط می‌شود. تغییرات گسترده در سبک زندگی، شامل افزایش استرس، مصرف غذاهای آماده، و آلودگی هوا، به عنوان عوامل اصلی این روند صعودی شناسایی شده‌اند. سرطان پستان شایع‌ترین و سرطان معده کشنده‌ترین نوع سرطان در ایران است.

عوامل مؤثر بر شیوع سرطان و نقش سبک زندگی

تغییر سبک زندگی از جامعه‌ای روستایی به شهری، موجب افزایش استرس، آلودگی محیط زیست و تغییر عادات غذایی شده است. عواملی مانند مصرف فست‌فودها که با افزایش سرطان‌های روده در ارتباط است، و آلودگی هوا که می‌تواند موجب بروز سرطان‌هایی در ریه، کلیه و مثانه شود، نقش چشمگیری در این آمار دارند. استعمال دخانیات نیز به طور مشابه بر بروز برخی از این سرطان‌ها تأثیرگذار است. اگرچه عوامل ژنتیکی نیز دخیل هستند، اما تعامل پیچیده بین عوامل محیطی و ژنتیکی همواره نیازمند تحقیقات دقیق‌تری است.

چالش‌های هزینه‌های درمان و تجهیزات پزشکی

هزینه‌های درمان سرطان به دلیل نیاز به تکنولوژی‌های نوین، بسیار بالا است. این هزینه‌ها شامل موارد زیر می‌شود:

• تجهیزات رادیوتراپی: بسیاری از این تجهیزات ناکافی، پرهزینه و بیش از ۹۰ درصد وارداتی هستند و نصب آن‌ها نیازمند زیرساخت‌های پیچیده است.
• داروهای شیمی‌درمانی جدید و ایمونوتراپی: داروهای جدید شیمی‌درمانی و به‌ویژه داروهای ایمونوتراپی هزینه‌های بسیار بالایی دارند که پوشش بیمه‌ای آن‌ها اغلب ناکافی یا در حال ورود به سیستم پوشش است.

این ترکیب درمانی، بار مالی سنگینی بر دوش بیماران و نظام سلامت می‌گذارد. وابستگی به واردات داروهای درمان سرطان و مواد اولیه آن‌ها یک چالش بزرگ است، هرچند تولیدات داخلی نیز در حال انجام است. در کنار واردات قانونی، نگرانی‌هایی در مورد قاچاق دارو نیز وجود دارد که نیازمند نظارت سازمان غذا و دارو و سایر نهادهای نظارتی است.

«هزینه‌های داروهای جدید شیمی‌درمانی بالا است و پوشش بیمه به‌تدریج وارد می‌شود؛ برخی از آن‌ها هنوز تحت پوشش بیمه نیستند. همچنین داروهای ایمونوتراپی هزینه‌های بسیار بالایی دارند و پوشش کافی بیمه را ندارند.»

«تغییر در سبک زندگی، برای مثال خوردن بیشتر غذاهای فست‌فود و آماده و… نشان داده شده است که با افزایش سرطان‌های روده همراه است.»

مسئولیت دولت و اقتصاد سلامت

مطابق قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، دولت موظف به حفظ سلامت عمومی و فراهم آوردن وسایل لازم برای بهداشت و درمان مردم است (اصول ۲۲۲ و ۴۳). با این حال، نایب رئیس انجمن رادیو آنکولوژی ایران اشاره می‌کند که پایداری اقتصاد سلامت به کل اقتصاد کشور وابسته است. تا زمانی که مشکلات ساختاری در اقتصاد کل حل نشود، اقتصاد سلامت نیز ناپایدار خواهد بود و نمی‌توان تمامی کاستی‌ها را تنها متوجه بخش خاصی از نظام سلامت دانست؛ مسئولیت اصلی متوجه ساختارهای کلان اقتصادی کشور است.