راهی بهسوی اقتصاد متنوع؛ جایی فراتر از نفت
تجربه جهانی نشان میدهد که کشورها با سیاستهای مالی قاعدهمند، توسعه صادرات و تقویت بخش خصوصی توانستهاند وابستگی خود به نفت را کاهش دهند. این گزارش مسیر کشورهایی مانند نروژ، امارات و مالزی را بررسی کرده و پیامدهای آن را برای ایران توضیح میدهد.
رهایی از اقتصاد نفتی: تجربه جهانی و درسهایی برای ایران
این گزارش به بررسی راهکارهای کاهش وابستگی به نفت در اقتصاد کشورها میپردازد. تجربه جهانی نشان میدهد که رهایی از اقتصاد نفتی نه با حذف نفت، بلکه با ساختن پیشرانهای جایگزین، نظم مالی سختگیرانه و تقویت بخش خصوصی ممکن میشود. ایران نیز میتواند از این تجربهها برای تنوعبخشی اقتصادی استفاده کند.
- سیاست مالی قاعدهمند: کشورهایی مانند نروژ با ایجاد صندوقهای ثروت ملی و قواعد سختگیرانه برای خرجکرد درآمدهای نفتی موفق شدند
- تنوعبخشی سریع: امارات از طریق جذب سرمایه خارجی و ایجاد مناطق آزاد توانست سهم نفت را کاهش دهد
- صادرات صنعتی: مالزی با سیاست صنعتی فعال و سرمایهگذاری در آموزش نیروی کار از اقتصاد منابعمحور عبور کرد
"وابستگی به نفت تنها یک ویژگی مالی نیست؛ بخشی از معماری نهادی اقتصادهای منابعمحور است" "رهایی از وابستگی نفتی نیازمند بازطراحی رابطه دولت با اقتصاد و تغییر ساختار هزینهکرد است"
برای ایران، مسیر واقعبینانه شامل چهار محور اصلی است: سیاست مالی قاعدهمحور، سیاست صنعتی هدفمند، توسعه صادرات غیرنفتی و تقویت بخش خصوصی. این گزارش نشان میدهد که تنوعبخشی اقتصادی یک فرآیند تدریجی اما ضروری برای تابآوری اقتصادی است.
