آرامکو، پتروناس؛ درسهایی برای چابکسازی نفت ایران
مدلهای عربستان و مالزی نشان میدهد چابکسازی در صنعت نفت تنها زمانی معنا دارد که فناوری و تمرکززدایی همزمان پیش برود. تحلیلگران تأکید میکنند که موفقیت چابکسازی در شرکت ملی نفت ایران نیازمند تحول دیجیتال و تغییر فرهنگ سازمانی است.
چابکسازی صنعت نفت ایران: درسهای جهانی
صنعت نفت ایران با چالش چابکسازی ساختارهای سازمانی مواجه است. مدلهای موفق شرکتهای آرامکو عربستان و پتروناس مالزی نشان میدهند که تحول واقعی نیازمند ترکیب سه عنصر کلیدی است: کاهش تمرکز تصمیمگیری، استقرار سیستمهای دیجیتال پیشرفته، و تغییر فرهنگ سازمانی به سمت ریسکپذیری مسئولانه.
- تمرکززدایی ساختاری: آرامکو با تقسیم اختیارات به سه سطح راهبردی، عملیاتی و پشتیبانی، زمان تصویب پروژهها را از ماهها به هفتهها کاهش داد
- تحول دیجیتال: پتروناس با سیستم Digital Twin امکان مدیریت متمرکز از کوالالامپور را فراهم کرد
- تعادل اختیار و مسئولیت: در آرامکو مدیران تا سقف ۵ میلیون دلار اختیار امضا دارند، در حالی که در ایران حتی قراردادهای کوچک نیاز به تأیید مرکز دارند
مهدی آذرین، تحلیلگر انرژی: "چابکسازی در شرکت ملی نفت به معنای حذف دیوانسالاری زائد در تصمیمگیریهای فنی و مالی است، نه کوچکسازی فیزیکی یا ادغامهای نمایشی."
گزارش مؤسسه انرژی آکسفورد: "آرامکو به مدد ساختار جدید توانسته میانگین بهرهوری پالایش و تولید را در ده سال گذشته حدود ۲۵ درصد افزایش دهد."
چابکسازی واقعی در صنعت نفت ایران تنها زمانی محقق میشود که این سه محور به صورت همزمان پیش روند، در غیر این صورت تغییرات صرفاً به جابهجایی صوری ساختارها محدود خواهد ماند.
